Veehouder Joost Luken herinnert zich de stalbrand als de dag van gisteren. “Het was zeven uur ’s avonds en we waren aan het melken. Ik rook een brandlucht in de schuur en dacht dat de buren de houtkachel hadden aangestoken. Ik moest even wat pakken verderop in de stal en zag toen de vlammen al uit het dak slaan. Zo snel gaat zoiets dus.”
Joost belde meteen 112 en probeerde nog te redden wat er te redden viel. “De zestig koeien konden we snel naar buiten dirigeren en ik kon ook nog een paar machines die in de schuur stonden in veiligheid brengen. Daarna was het: wegwezen!”
Binnen korte tijd kwam de brandweer, die meteen het sein ‘zeer grote brand’ afgaf; de rookwolken waren tot ver in de omgeving te zien. De stal brandde grotendeels af. Machines gingen verloren en de schade liep in de tonnen.
De Abcoudse boerderij dateert uit 1916 en is al ruim een eeuw in de familie. Joost nam het bedrijf over van zijn oom en runt het melkveebedrijf nu in zijn eentje. Zijn woonhuis staat op ruime afstand van de schuur, dus de brand is gelukkig niet overgeslagen. Na de brand volgde de nasleep. “Daar zit je ook niet op te wachten”, aldus Joost. “Dan komt er een verzekeringsexpert die je vertelt dat je onderverzekerd bent. Dan moet je weer een contra-expertise laten doen en het tegendeel aantonen. Allemaal gedoe. En het op- en herbouwen van de schuur kost ook veel tijd en energie, die je liever in leuke dingen stopt.”
Deskundigen hebben gezocht naar de oorzaak van de brand, maar konden die niet met zekerheid vaststellen. Joost daarover: “Het meest waarschijnlijk is dat er in een apparaat kortsluiting is ontstaan, waardoor een vonk is overgesprongen op brandbaar materiaal, stof of stro. Het kan de boiler zijn geweest, een compressor, of de melk- of koelinstallatie.”
Zo’n stalbrand gaat je niet in de koude kleren zitten. “Het eerste jaar had ik er mentaal best last van”, vertelt Joost. “Ik woon hier langs het Amsterdam-Rijnkanaal. Als er dan een schip langs voer dat brandstof vervoerde en je rook iets, dan was mijn eerste gedachte: het zal toch niet weer? Pas na verloop van tijd ebde dat gevoel langzaam weg.”
Welke maatregelen heeft Joost na de brand genomen om herhaling te voorkomen? “De apparaten in de schuur stonden in een aparte ruimte van slechts 4 m2. Ik heb een wandje weggehaald en die ruimte aanzienlijk groter gemaakt, zodat de warmte die de apparaten afgeven, daar beter weg kan. Verder had ik op een zoldertje boven de melktank stro liggen, dat was achteraf niet slim.”
“Wat we gelukkig wél al hadden gedaan”, zegt Joost, “is dat we een en ander zo hebben aangesloten, dat als de stroom uitvalt – bijvoorbeeld door brand – de hekken automatisch openklappen. Zo kan het vee bij een calamiteit meteen naar buiten. Als we dat al niet hadden gedaan, waren er beslist ook koeien verbrand. Dat is dus nog wel een tip voor andere boeren. Verder is het altijd goed om kritisch te kijken naar je opslag van hooi, stro, machines en technische installaties. En de schuur goed schoonhouden. Die zaken kunnen het verschil maken, juist op een moment dat je het ‘t minst verwacht.”
