Brandweer Twente oefent grootschalig incident met gevaarlijke stoffen

Van 8 tot en met 10 december 2025 organiseerde Brandweer Twente, cluster Noord-West, grootschalige eindoefeningen rond Incident Bestrijding Gevaarlijke Stoffen (IBGS). De oefening vond plaats op het Uitvoeringsorganisatie Vriezenveen (UOV), een unieke locatie op de grens van meerdere verzorgingsgebieden binnen het cluster. Deelnemers van verschillende kazernes uit de regio kregen te maken met een complex en actueel scenario, waarin een drone-incident leidde tot veel slachtoffers en mogelijk gevaarlijke stoffen.

Een passende locatie en een actueel thema

Het team oefenbureau Noord-West Twente van Brandweer Twente speelde een belangrijke rol bij de totstandkoming van deze oefening. Zij gingen op zoek naar een geschikte plek waar een realistisch IBGS-scenario veilig kon worden nagebootst. “Een chemiebedrijf drie dagen lang gebruiken is lastig,” vertelt de oefenleiding. “Daarom kozen we voor het UOV. Het ligt strategisch, biedt veel mogelijkheden en past bij het thema.”

Het scenario werd gebaseerd op actuele internationale ontwikkelingen. De oefenleiding wilde onderzoeken hoe de brandweer moet handelen bij een drone-aanval. “Toen we dit idee bedachten, leek het vooral toekomstmuziek. Maar nog geen maand later vielen er in Polen brokstukken van een drone neer en werden er drones gespot bij Nederlandse militaire luchthavens. Dat benadrukte hoe relevant dit thema is.”

Realistisch en complex scenario

De oefenavonden begonnen met een briefing waarin leerdoelen, veiligheidsmaatregelen en scenario-elementen werden toegelicht. De oefening startte met een nieuwsbericht op het journaal, vervolgens werden de bevelvoerders gealarmeerd en werd de oefening opgeschaald tot groot incident.

Een neergekomen drone veroorzaakte meerdere slachtoffers verspreid over het terrein. Deelnemers moesten triage uitvoeren volgens het MARCH protocol, gevaren inschatten en bepalen welke “gevaarlijke stof” mogelijk was vrijgekomen. Daarnaast zat er een component hulpverlening en brand in het scenario verwerkt, waardoor de deelnemers continu moesten schakelen tussen verschillende taken.

“De wereld verandert snel,” zegt het oefenbureau. “Juist daarom moeten we blijven oefenen op scenario’s en thema’s tijdens een eindoefening die we hopelijk nooit meemaken. Dit was er zo één: onbekend, maar helaas niet ondenkbaar.”

Uitdagende voorbereiding

Het organiseren van deze oefening bracht meerdere uitdagingen met zich mee. “Het moeilijkste was het zo realistisch mogelijk maken,” zegt het oefenbureau. “Daarvoor wilden we weten hoe dit scenario er in werkelijkheid uit zou zien. Tegelijkertijd moeten vrijwilligers gemotiveerd blijven om extra avonden te komen trainen. Daarnaast kostte het voor het oefenbureau veel tijd: oefenmateriaal moest opgehaald worden met een haakarmvoertuig en elke dag moesten er beheersmatige voertuigen tijdelijk naar andere kazernes verplaatst worden zodat de kazernes operationeel konden blijven tijdens deze avonden.

Veiligheid voorop

Ondanks het realistische karakter stond veiligheid altijd centraal. Alle stappen stonden beschreven in een draaiboek en werden toegelicht tijdens de briefing. Een medewerker Vitaliteit & Veiligheid deed op locatie een laatste veiligheidsscan.

Daarnaast waren er veiligheidsfunctionarissen zichtbaar aanwezig op het terrein, waarnemers per tankautospuit en een oefenleider die continu toezicht hield. “Zij zorgen dat het veilig blijft, ook als deelnemers volledig opgaan in het scenario.”

Samenwerking met partners

Binnen Brandweer Twente zijn de banden met andere disciplines sterk. Ambulancezorg, politie, Medic Martin (hij gaf aanwijzingen die gelijk toegepast konden worden)en de liaison van Defensie waren op meerdere oefenavonden aanwezig als waarnemers. Zij gaven waardevolle tips en tops die meteen konden worden meegenomen in het leerproces. Het oefenbureau verteld “Samen oefenen en leren is essentieel, zeker bij scenario’s met veel slachtoffers of onzeker gevaar. Iedere discipline kijkt anders, en dat maakt zo’n oefening sterker.”

Wat leren deelnemers en hoe dat wordt geëvalueerd

De oefening was bedoeld om deelnemers te laten ervaren hoe te handelen in een scenario dat in de praktijk nog niet is voorgekomen. Hoe herken je gevaren? Hoe prioriteer je slachtoffers? Hoe schakel je tussen brand, hulpverlening en IBGS-taken?

Aan het einde volgde een algemene debriefing én een uitgebreide evaluatie door waarnemers. “Hoe je daadwerkelijk optreedt, leer je alleen door te oefenen,” licht het oefenbureau toe. “In stresssituaties goed te kunnen optreden is het belangrijk het geleerde vaardigheden toe te passen.”

Vooruitblik

Wat er bij een volgende oefening anders moet, wordt later bepaald. De evaluaties en bevindingen van deze ronde worden eerst zorgvuldig geanalyseerd. “Samen met de kazernes bouwen we stap voor stap aan een steeds beter oefenproduct.”

Deze IBGS-eindoefening laat opnieuw zien hoe belangrijk het is om samen te blijven trainen op actuele, realistische en uitdagende scenario’s. Veiligheid begint immers bij voorbereiding.

Wil jij deze oefening organiseren of de drones gebruiken, vraag oefenbureau Noord-West-Twente voor het draaiboek en oefenmaterialen.

Bedrijfspand beschikbaar stellen?

Heb je na aanleiding van dit artikel interesse om jouw bedrijfspand beschikbaar te stellen voor een oefening? Neem dan gerust contact op met:

Bas van Vliet (oefencoördinator kazernes Holten, Rijssen en Enter)
Gerben Piksen (oefencoördinator kazernes Hellendoorn, Nijverdal en Wierden)
Sander Kamphuis (oefencoördinator kazernes Den Ham, Vriezenveen en Vroomshoop)