Ontzettende ramp treft Kampen op Goede Vrijdag in 1952

In de nacht van 11 april 1952 - 'Goede Vrijdag' -breekt er rond 02.00 uur brand uit in een woning aan de Klokkensteeg in het centrum van Kampen. In de woning slaapt een gezin van negen personen. Een van de zoontjes slaagt erin via een gat in het dak, in de dakgoot te komen en ontsnapt aan de vlammen. De overige acht gezinsleden (anderen verbleven elders) komen om het leven. De brand is waarschijnlijk ontstaan doordat een kokosmat die bij de kachel stond om te drogen, tegen de brandende kachel is gevallen.

Op een nieuwsbord achter het raam van de redactie Kamper Nieuwsblad in de Oudestraat leest de bevolking de volgende dag (hieronder verkorte weergave, zonder herleidbare namen en deels bewerkt):

Machtige vuurzee in zeer smalle steeg

"Een ontzettende ramp heeft in de nacht van Donderdag op Vrijdag Kampen getroffen. Bij een uitslaande brand in het perceel in de Klokkensteeg 9, is het gehele gezin op een jongetje van 12 na, in de vlammen omgekomen. Acht mensen (vader, moeder en zes kinderen in de leeftijd van 19, 16, 10, 9 en 7 jaar en een baby van 8 maanden) verloren het leven.

Om twee uur in de nacht kreeg de politie het bericht dat er brand was uitgebroken in de Klokkensteeg. De brand werd ontdekt door een naast-wonende schoonzoon die wakker werd door een verstikkende rook. Aan hem is het dan ook te danken dat de brandweer het vuur kon beperken tot het getroffen perceel.

De brandweer, die spoedig ter plaatse was, stond voor een machtige vuurzee, die spoedig bedwongen werd. Het vuur was echter zo fel, dat niemand door de vlammen kon komen, hetgeen het werk van de brandweer bemoeilijkte. De steeg is ter plaatse erg nauw, slechts 2.75 meter breed en de vlammen sloegen in alle felheid tegen een tegenover staande muur. Al dadelijk gingen er geruchten rond, dat deze brand mensenlevens zou hebben gekost. Zekerheid hieromtrent was niet direct te verkrijgen, omdat men niet wist of bewoners over het dak hebben kunnen ontkomen. Na enige tijd werd de ontstellende bevestiging verkregen dat nagenoeg het hele gezin de dood in de vlammen had gevonden.

Kokosmat en/of pot teer

Een dankwoord aan de brandweer is op zijn plaats. Niet alleen voor de wijze waarop zij snel te plaatse was, maar ook voor haar zeer kordate optreden bij deze brand. Op het terrein van de brand waren de loco-burgemeester en de commissaris van politie aanwezig. De justitie te Zwolle is gewaarschuwd voor een nader onderzoek.

Omtrent de oorzaak van de brand blijft het bij vermoedens. Mogelijk dat het onderzoek hierin meer licht brengt. Zo goed als zeker kan wel worden aangenomen dat de kachel fel is opgestookt bij het naar bed gaan van de ouders, en hier de brand ontstaan is. Men vraagt zich af welke reden er was deze kachel, terwijl het toch zacht weer was, zo fel te stoken, temeer daar de ouders in het zelfde vertrek sliepen. Uit mededelingen van omwonenden konden wij opmaken dat Donderdag de kokosmatten schoongemaakt waren, die nog tot laat in de avond in de steeg lagen. Vermoedelijk hebben de ouders de matten 's nachts bij de kachel willen drogen en daarvoor de kachel feller gestookt dan noodzakelijk was.

Het is mogelijk dat een kokosmat tegen de kachel is gevallen, waardoor ook de snelle rookontwikkeling wordt verklaard. De vader had Donderdag ook nog een pot met teer gehaald voor het teren van de muren, en mogelijk heeft deze emmer ook in de kamer gestaan, wat de felle vuurzee verklaart. Maar nogmaals, dit zijn vermoedens.

'Goede Vrijdag'

Deze 'Goede Vrijdag' zal dan ook niet gemakkelijk in Kampen worden vergeten. Acht stadgenoten verloren hun leven en ons innig medeleven gaat uit naar de familie, maar vooral naar de kinderen. Naar de jongen van 12 en naar de kinderen die tijdens de brand niet aanwezig waren in de woning door verblijf in een sanatorium, of al elders woonachtig en verhuisd. Zij hebben in deze nacht zoveel verloren.

In de nacht zijn slechts enkele omwonenden bij het gebeurde aanwezig geweest. De meeste Kampenaren vernamen in de vroege ochtend van ons nieuwsbord of door de radio."

Bron: Kampener Nieuwsblad
Beeld: Nationaal Archief ( 2.24.01.09, rechtenvrij)

Blijf uit de rook

In 93% van de gevallen komt de brand niet verder dan waar die is ontstaan. De rook kan natuurlijk wel voor veel schade zorgen. De meeste slachtoffers bij brand vallen zelfs door de rook. Sluit ’s nachts je deuren zodat rook zich bij brand niet kan verspreiden. Alle rook is giftig! Lees er alles over en ... blijf uit de rook!

Wat doet het Team Brandonderzoek (TBO)

  • Onderzoek ter plaatse naar de brandoorzaak, brandverloop, de werking van brandpreventieve voorzieningen en het operationele optreden van de brandweer
  • Inwinnen van informatie bij getroffenen, hulpverleners, specialisten en omstanders
  • Rapporteren over de uitkomsten van het onderzoek
  • Invoeren van informatie in de landelijke database brandonderzoek voor analyse en trends
  • Ondersteunen van landelijke onderzoeksprogramma’s, Brandveilig Leven en het lerend vermogen van de brandweer

Delen