125 jaar Brandweer Roermond: “Je kunt er een boek over schrijven”

Van stadsbranden in de zestiende eeuw tot moderne inzetten met een blusrobot: de geschiedenis van Brandweer Roermond is rijk. In 2026 bestaat de georganiseerde brandweer in Roermond 125 jaar. Een bijzondere mijlpaal waar met trots op wordt teruggekeken. “We hebben een historie met hoogtepunten, maar zeker ook met dieptepunten,” vertelt Peter Seelen postcommandant van de vrijwilligers in Roermond. “Er zijn ontelbare speciale momenten. Als mensen verhalen beginnen te vertellen, komt het ene na het andere verhaal weer boven. Ja, daar kun je echt een boek over schrijven.”

Ontstaan van de georganiseerde brandweer

De georganiseerde Brandweer Roermond ontstond officieel op 29 januari 1901. Op die dag nam de gemeenteraad, onder leiding van burgemeester Raupp, de verordening voor een vrijwillig brandweerkorps aan. Dat gebeurde enkele jaren nadat in de stad een drinkwaterleidingnet was aangelegd.

Maar de geschiedenis van brandbestrijding in Roermond gaat veel verder terug. De stad werd in het verleden meerdere keren getroffen door grote stadsbranden. Vooral de branden van 1554 en 1665 staan nog altijd in het collectieve geheugen van de stad gegrift. Bij de stadsbrand van 1554 werd ongeveer zestig procent van Roermond verwoest. De brand van 1665 ontstond tijdens een processie, waarbij een schot een rieten dak in brand zette. Uit die gebeurtenis ontstond uiteindelijk de jaarlijkse stadsbrandprocessie die nog altijd plaatsvindt.

Een geschiedenis vol impactvolle momenten

In 125 jaar tijd maakte Brandweer Roermond veel mee. Van grote branden en natuurgeweld tot incidenten die diepe indruk maakten op collega’s én inwoners van de stad.

Zo blijven de hoogwaters van de Maas en Roer bij, net als de asbestbrand in 2014 en grote natuurbrand op De Meinweg in 2020. Daarnaast zijn er beelden die generaties Roermondenaren kennen, zoals de zwaar beschadigde kathedraal tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ook branden zoals die aan de Plutolaan en Jupiterstraat maakten enorme indruk, mede doordat daarbij slachtoffers vielen.

De door de Duitsers gebombardeerde Kathedraal, omdat dit een goed uitkijktoren was over de Maas. Op de voorgrond nog de resten van de stenen brug over de Roer. Van de Voorstad naar de Roerkade.

Ook persoonlijke gebeurtenissen blijven het korps bij, zoals het overlijden van brandweercollega Cor van Loon. Cor kreeg een ernstig ongeval in 2000 en is 12 jaar later overleden aan de gevolgen van dit ongeval. Ter nagedachtenis maakten collega’s samen een herdenkplaat, die op de kazerne hangt.

Tussen traditie en innovatie

Als er iets duidelijk is geworden in 125 jaar brandweerzorg, dan is het wel hoeveel er veranderd is.

“In de beginjaren werden brandweermensen betaald met bier,” vertelt Peter lachend. “Tot 1926 werkte men met handspuiten en paard en wagen. Dat was ontzettend zwaar werk.”

Met de komst van de eerste Magirus-automobielbrandspuit in 1926 begon voor Roermond een nieuw tijdperk. Inmiddels werkt de brandweer met moderne voertuigen en specialistische materialen. Het gaat ook om veiliger werken. De persoonlijke bescherming veranderde enorm. Ademlucht, chemiepakken, gaspakken en specialistische duikuitrusting zijn tegenwoordig niet meer weg te denken.

“Maar ondanks alle techniek is één ding hetzelfde gebleven. We blussen nog altijd met water.”

Die innovaties zijn ook nodig binnen het veelzijdige verzorgingsgebied van Brandweer Roermond. “De Maas, havens, sluizen, spoorwegen, snelwegen en grote natuurgebieden: alles komt samen in deze regio. Daarbij werken we regelmatig samen met andere regio’s en zelfs internationaal. Dat maakt het werk heel divers en soms behoorlijk complex.” Tegelijkertijd ziet hij dat ook de wereld om de brandweer heen verandert.

“De ‘markt’ is veranderd. Veel nieuwbouw heeft tegenwoordig goede preventieve voorzieningen die streng gecontroleerd worden. Auto’s zijn veiliger geworden door sterke kooiconstructies en bedrijven met gevaarlijke stoffen staan onder streng toezicht. Maar desondanks gaat het hier en daar toch nog wel eens fout.”

Beroeps en vrijwilligers: samen één korps

Brandweer Roermond bestaat uit zowel beroepsbrandweermensen als vrijwilligers. Met ingang van 2018 zijn de beroepsposten van Roermond en Venlo samengevoegd tot één beroepsorganisatie voor Brandweer Limburg-Noord. Volgens ploegchef Roel Hanen van de beroeps heeft dat geleid tot verdere professionalisering van de brandweerzorg in de regio. “Roermond is in de afgelopen jaren uitgegroeid tot een volwaardig beroepskorps met ongeveer 40 fte. Daar ben ik super trots op! Tegelijkertijd blijft de samenwerking met de vrijwilligers belangrijk. Hoewel er soms een gevoelsmatige afstand wordt ervaren, streven we er altijd naar om samen te werken, zowel op de kazerne als tijdens uitrukken. Juist de combinatie tussen beroeps en vrijwilligers maakt de post bijzonder.”

Peter vult aan: “Vroeger draaiden vrijwilligers samen wachtdiensten met de beroepscollega’s. Dat zorgde voor veel verbinding en ervaring. Door landelijke ontwikkelingen is dat veranderd. Dat vinden veel vrijwilligers jammer. De beroeps rukt meestal als eerste uit, waarna vrijwilligers het tweede voertuig bemensen. Tegelijkertijd profiteren we van de kennis, ervaring en specialismen die op een gecombineerde post aanwezig zijn. En daarbij is de saamhorigheid belangrijk. Een hechte club waar je op kunt bouwen als het spannend wordt. Maar ook waar je op kunt steunen als je er even doorheen zit. Om welke reden dan ook. Je kunt het niet alleen. Brandweerman of brandweervrouw zijn is een roeping, geen baantje voor erbij. Die onvoorwaardelijke betrokkenheid moet in je natuur zitten. En ja, het kost energie en tijd. Maar als je er eenmaal van geproefd hebt, weet je wat ik bedoel. Op de lange termijn kom je er eigenlijk niet meer vanaf.”

Jubileumjaar vol activiteiten

Het 125-jarig bestaan wordt dit jaar uitgebreid gevierd. Op 6 juni opent de brandweer de deuren van de kazerne aan de Minderbroederssingel tijdens een grote open dag. In de binnenstad van Roermond zijn demonstraties en voertuigen te zien. Daarnaast vindt op 26 september de jaarlijkse Carouseldag plaats in Roermond: een wedstrijddag tussen posten uit cluster Roermond, gecombineerd met een feestavond. Ook de jaarlijkse korpsavond op 6 november staat volledig in het teken van het jubileum.

Bijeenkomst ter voorbereiding op de open dag 6 juni. Goede opkomst met veel vrijwilligers, beroeps en oud-leden.

Wanneer voor Peter het jubileumjaar geslaagd is? “Dat is een goeie. Je bedenkt van alles, organiseert van alles en er steken veel mensen ontzettend veel energie in. Als uiteindelijk alles loopt zoals gepland, dan is dat al een grote verdienste. Met een beetje mooi weer erbij is het feestje helemaal compleet. Als we straks kunnen zeggen: dat hebben we samen goed gefikst en we hebben mooie herinneringen gemaakt, dan is iedereen tevreden. Brandweermensen zijn doeners, dus dat moet goed komen. En we zijn natuurlijk niet bang voor een beetje water.”

Een nieuwe toekomst

Naast het jubileum staat Brandweer Roermond ook voor een grote verandering: de komst van een nieuwe kazerne.

“De huidige kazerne voelt voor velen als thuis. De nostalgie van deze plek gaan we missen. Het gebouw, de binnenstad, het contact met omwonenden… En een belangrijke uitdaging voor de komende jaren is het versterken van het vrijwilligerskorps. Door de vertraging van de nieuwbouw lag de werving tijdelijk stil, maar inmiddels wordt volop ingezet op nieuwe aanwas. We hebben enthousiaste vrijwilligers nodig,” benadrukt Peter.

Ook voor de beroepscollega’s markeert de nieuwe kazerne een nieuw hoofdstuk. “Ook straks vinden wij het belangrijk om de verbinding met de vrijwilligers te behouden,” geeft Roel aan. “De nieuwe kazerne zal daarom ook altijd van ons samen zijn en blijven.”