Werk in uitvoering: ‘Uitwerken visie risicogerichtheid’

  • Nederland
  • 10 oktober 2019

In 2015 is er een visie op risicogerichtheid opgesteld en vastgesteld door de Raad Directeuren Veiligheidsregio’s, Raad van Brandweercommandanten, Raad van Directeuren Publieke Gezondheid en de Managementraad Bevolkingszorg. Het doel van deze visie is dat veiligheidsregio’s actief aan de slag gaan met risicogerichtheid. Een snel veranderende samenleving en de komst van de nieuwe Omgevingswet maakt risicogericht denken nog belangrijker. Noud Bruinincx is daarom per 1 april begonnen als projectleider ‘uitwerken visie risicogerichtheid’. Daarbij staat centraal: Hoe gaan we van risicogericht denken naar risicogericht werken?  

Vijf brandende vragen aan Noud Bruinincx:

1. Wat houdt risicogerichter werken in?

De nadruk in ons werk ligt nu steeds meer op het voorkomen en beheersbaar maken van risico’s. Dat vergt niet meer alleen het toepassen van regels, maar juist ook het scherp in beeld brengen en afwegen van risico’s, zoeken naar maatregelen die de veiligheid bevorderen, motiveren van anderen en beïnvloeden van (risicovol) gedrag. We willen juist, nog meer dan voorheen, aan de voorkant komen van het proces en samen met onze partners kijken naar de daadwerkelijke risico’s. De nieuwe Omgevingswet is al in 2021 van kracht. Dat vraagt om een andere manier van werken. Het is daarbij belangrijk dat de veiligheidsregio’s in de adviesrol al vroeg betrokken zijn bij vraagstukken over fysieke veiligheid. Als onafhankelijke en betrouwbare partner willen we blijven samenwerken en van meerwaarde zijn voor het bevoegd gezag. Daarom is het belangrijk dat we verder kijken dan de regelgeving en adviseren over de risico’s die ertoe doen.

2. Waarom is het belangrijk dat we risicogerichter gaan denken en werken?

In de veranderende samenleving krijgen we te maken met andere en complexere risico’s. Het is belangrijk dat we hierop anticiperen en meebewegen door op een professionele manier de werkwijze hier op aan te passen. We willen dat onze repressieve collega’s zich zo goed en veilig mogelijk kunnen voorbereiden op de risico’s. Een mooi voorbeeld daarbij is de energietransitie. Er zijn allerlei nieuwe ontwikkelingen op dat gebied, waar nog geen regels op zijn. Wetgeving op dat gebied loopt achter. Toch wordt er van veiligheidsregio’s verwacht om daarover te adviseren. Dan ben je genoodzaakt om te kijken naar risico’s die er zijn.

In de visie op risicogerichtheid werd er al ingegaan op risicogericht denken. Ik ga in de uitwerking van de visie nu meer de praktische kant op; van risicogericht denken naar risicogericht werken. In de uitwerking van de visie wordt een stappenplan hiervoor opgenomen.

3. Welke stappen zijn er sinds 1 april al gezet?

We kijken nu naar wat we hebben geleerd van de vele initiatieven die sinds de visie op risicogerichtheid al hebben plaatsgevonden in het land. Ik ben daarom nu bezig met het ophalen van kennis en expertise uit het veld. Hiervoor bezoek ik verschillende regio’s en vakgroepen zoals Infrastructuur, Bouwen, Toezicht en Brandveilig leven. Daarbij ga ik bijvoorbeeld in gesprek over hoe anderen over risicogericht werken denken en wat eventuele knelpunten zijn. Daarnaast benader ik vakgroepen en nodig ik ze uit om mee te denken over dit onderwerp. Ik ben daarbij gestart met het inrichten van een klankbordgroep/ projectgroep.

Het is belangrijk dat we landelijk een gedragen beeld hebben over risicogericht werken. Dit kunnen we onder meer bereiken door kennis en ervaring landelijk te delen. Bijvoorbeeld door best practices uit het land beschikbaar te stellen. Ik onderzoek op dit moment de mogelijkheden hiervoor. Met het project zijn we aangesloten bij het programma dat zich richt op de omgevingswet, om alle ontwikkelingen die nu spelen met de komst van de omgevingswet mee te kunnen nemen bij het uitwerken van de visie. Daarbij kijken we op de korte termijn wat we nu al kunnen doen om risicogericht werken onder de aandacht te brengen. Zie ook het eerdere interview met Marijke Besselink en Guus Welter. Op 3 december organiseren we samen bijvoorbeeld een Landelijke Netwerkdag Risicobeheersing waarbij het onderwerp risicogericht werken en de omgevingswet centraal op de agenda staan.  

Het is belangrijk dat in onze opleidingen risicogericht werken als essentieel onderwerp opgenomen wordt. Voor nieuwe medewerkers, maar ook bijscholing voor de huidige medewerkers. We zijn hiervoor al in contact met de decaan van het IFV en we kijken naar de mogelijkheden hiervoor. Het is mooi om te zien dat er al een aantal veiligheidsregio’s risicogericht werken al als onderwerp hebben ondergebracht in opleidingen en trainingen. Deze ervaring en kennis nemen wij hier zeker bij mee.

4. Waar ligt nog de grootste uitdaging?

De grootste uitdaging ligt bij de cultuuromslag die moet plaatsvinden. De omslag van de klassieke brandpreventist naar de moderne risicobeheerser. Risicogericht werken vraagt om andere vaardigheden zoals overtuiging en om het bezien van belangen die er spelen. Hoe breng je je verhaal over het voetlicht en hoe adviseer je dan vervolgens? Maar ook: hoe neem je andere partijen mee in het risicogericht werken? Iedereen die deelneemt in de veiligheidsketen zou eigenlijk volgens de risicogerichte manier moeten gaan denken en werken. Maar in het kader van het project beginnen we nu bij risicobeheersing en we willen het dan verder uitbouwen naar incidentbestrijding en crisisbeheersing. En een volgende stap zou dan zijn dat we ook ons gaan richten op onze partners, denk hierbij aan de uitvoeringsdiensten, waterschappen en gemeenten.

5. Wanneer ben je tevreden over het traject?

Die vraag heb ik mezelf ook gesteld. Ik ben tevreden als er een goede samensmelting is ontstaan tussen het intrinsiek risicogericht denken en werken. Gebruikmakend van de kennis van risicobeheersing, maar ook van incidentbestrijding. Je kan pas goed van regels afwijken als je over de juiste kennis beschikt. Vakbekwaamheid is hierbij dus essentieel.

Noud-Bruinincx_600x600px.jpg

Ik ben tevreden als er een goede samensmelting ontstaat tussen het toepassen van de regels en het risicogericht werken.

  • Noud Bruinincx Noud Bruinincx

Uitvoeringsagenda

In de visie Brandweer over morgen is gekeken naar de toekomst en is er een fundering gelegd hoe de brandweer op de veranderende samenleving kan inspelen. In de landelijke agenda brandweerzorg gaan we hier op door en hebben we onze ambities en vraagstukken voor de toekomst vastgelegd. Met de uitvoeringsagenda brandweerzorg is dit concreet gemaakt. Op dit moment staan er ruim 30 trajecten op deze agenda. In deze rubriek spreken we met de verschillende bevlogen projectleiders. Waar staan ze nu met het traject, welke mijlpalen zijn er al bereikt en wat is het doel? 

Samen ambities waarmaken

Als brandweer spelen we in op de veranderende samenleving. Hoe we dit doen lees je op deze pagina.

Uitvoeringsagenda-Werk-in-uitvoering.jpg

Actualiteiten Uitvoeringsagenda

Lees meer over de verschillende trajecten uit de Landelijke Uitvoeringsagenda in de rubrieken 'Mijlpalen' en 'Werk in uitvoering'.

Uitvoeringsagenda-36trajecten.jpg

Delen