Werk in uitvoering

Pilot manschap voor jeugdbrandweer

  • Nederland
  • 04 november 2020

De jeugdbrandweer is bedoeld voor kinderen van 12 t/m 18 jaar die de brandweer leuk vinden of zich willen voorbereiden op het brandweervak. Deze kweekvijver is een waardevolle toevoeging voor de brandweer in Nederland, omdat een deel van de brandweer uit voormalige jeugdbrandweerleden bestaat. Door een veranderende samenleving, een 24-uurs economie en toenemende individualisering zijn deze gemotiveerde toekomstige brandweercollega’s extra hard nodig.

Nederland telt op dit moment al zo’n 156 jeugdbrandweerkorpsen. Hoe mooi zou het zijn om het aantal jeugdbrandweerleden dat straks doorstroomt naar de reguliere brandweer te vergroten? Hoe kan vakbekwaamheid hier aan bijdragen? Vanuit de Uitvoeringsagenda Brandweer is er een traject gestart om dit te onderzoeken.

Vijf Brandende vragen aan Marcel Jonkman, Voorzitter Stichting Jeugdbrandweer Nederland, zelf ook ooit begonnen bij de jeugdbrandweer en Natasja Scheinhardt, Projectleider ‘Pilot manschap voor jeugdbrandweer.

1. Wat was de aanleiding om dit traject te starten?

‘De jeugdbrandweer is een belangrijk onderdeel van de Uitvoeringsagenda Brandweer. Zo’n dertig procent van alle brandweercollega’s in Nederland is afkomstig van de jeugdbrandweer. Een flink percentage al, maar dit kan nog veel hoger door bepaalde dingen te verbeteren. Het is een langgekoesterde wens van Stichting Jeugdbrandweer Nederland om de jeugdbrandweer zo in te richten dat het nog beter aansluit op de reguliere brandweer. Dat hebben we al gedaan door vrijstelling te regelen voor BHV-diploma’s en door brandveilig leven te introduceren als belangrijk onderdeel van de jeugdbrandweer, om zo de maatschappelijke waarde te vergroten. Maar we kunnen er nog zo veel meer uit halen’, vertelt Marcel bevlogen.

Marcel vervolgt: ‘Zo lag er ook al heel lang een wens om meer te doen met actuele les- en leerstof. Een kind bij de jeugdbrandweer krijgt al heel veel bouwstenen mee die straks onmisbaar zijn bij de reguliere brandweer. Als een jeugdbrandweerlid op 18-jarige leeftijd wil doorstromen, hebben ze nu geen voordeel daarvan en moeten ze net als ieder ander de hele opleiding manschap volgen. Dat betekent veel herhaling van lesstof en praktijk en dat werkt niet motiverend. Door de jeugdbrandweer dezelfde opleiding als de reguliere brandweer aan te bieden, kan deze doorstroom veel efficiënter geregeld worden. Stichting Brandweeropleidingen BOGO onderzoekt de mogelijkheden om de huidige lesstof van de manschap bij de jeugdbrandweer te integreren.’ Natasja Scheinhardt is gestart bij Brandweer Nederland met het traject ‘Pilot manschap voor jeugdbrandweer’ om hier verder vorm aan te geven.

2. Hoe ziet de pilot manschap voor de jeugdbrandweer eruit?

Natasja: ‘Met de pilot ‘Manschap voor jeugdbrandweer’ bieden we de jeugdbrandweer een gedeelte van dezelfde les- en leerstof als die van de manschapopleiding bij de brandweer aan. Het onderdeel ‘Brandbestrijding’ kan al tijdens de jeugdbrandweerjaren worden afgerond. Door middel van een geldig examen krijgt een jeugdbrandweerlid later vrijstelling voor dit onderdeel. Als ze dan op 18-jarige leeftijd starten bij de reguliere brandweer, stromen ze in bij het tweede deel van de manschapleergang: Technische Hulpverlening (THV), Incidenten met Gevaarlijke Stoffen (IBGS) en Waterongevallen (WO). Hierdoor hoeven ze dus niet alle modules van de opleiding te doen en zijn ze sneller inzetbaar. Het mooie is dat een jeugdbrandweerlid op deze manier ook echt erkenning krijgt voor de kennis en ervaring die hij of zij heeft opgedaan tijdens de jeugdbrandweer en een streepje voor heeft. Dat werkt extra motiverend.’

De initiatiefnemers van deze pilot, de Veiligheidsregio Twente en Veiligheidsregio Limburg-Noord, zijn voornemens om binnenkort te starten met de eerste jeugdbrandweerklassen waar de nieuwe les- en leerstof wordt aangeboden.
(tekst gaat onder de foto´s verder)

Marcel Jonkman 650X650px
Natasja Scheinhardt 650X650px

Dit traject kan echt iets moois en nuttigs opleveren voor de jeugdbrandweer

Stichting Jeugdbrandweer Nederland

In Nederland zijn er 156 jeugdbrandweerkorpsen, gevestigd in de lokale brandweerkazernes. Die zitten verspreid over alle 25 veiligheidsregio’s. Stichting Jeugdbrandweer Nederland behartigt de belangen van de jeugdbrandweer in Nederland en organiseert activiteiten zoals toetsen en wedstrijden.

3. Hoe wordt de opleiding manschap aangepast aan de jeugdbrandweer?

‘Vanuit het opleidingsinstituut, Stichting Brandweeropleidingen BOGO, is er een opleidingsontwikkelaar bij dit traject betrokken. Zij ontwerpt de hele opleiding in samenwerking met de jeugdbrandweercoördinatoren. Hierbij wordt er gekeken naar wat de kinderen qua les- en leerstof het beste aankunnen, wat er bij welke leeftijd past en hoe het geheel binnen de jeugdbrandweer past. De lesstof is opgedeeld in blokken, per leeftijdscategorie. In de leeftijd van 12 t/m 15 jaar begint een jeugdbrandweerlid spelenderwijs met de eenvoudige niet gevaarlijke dingen bij de brandweer, zoals bijvoorbeeld het leren kennen van de brandweerorganisatie, het werken met het aflegsysteem, kleine blusmiddelen en de beginselen van levensreddend handelen. In de leeftijd van 16 t/m 17 jaar mogen ze al wat meer dingen doen, zoals met ademlucht lopen en ‘grotere inzetten’ oefenen zonder warmte. Daarna mag een jeugdbrandweerlid ook echt oefenen in warmte en vervolgens examen doen. Hiervoor is in het project ook samengewerkt met ARBO-deskundigen. De lesstof wordt aangeboden in pakketjes van twee uur zodat het past in de tijd die ze normaalgesproken ook besteden aan de jeugdbrandweer. Daardoor is het niet extra belastend naast bijvoorbeeld schoolwerk en sport’, licht Natasja toe.

4. In welke fase zitten jullie nu met de pilot?

‘We zitten aan het eind van de voorbereidingsfase. De bestaande toetswijzer wordt bijvoorbeeld nog herschreven voor jeugdleden. In deze toetswijzer staat alles wat je moet weten en kunnen voor de toetsen uit de leergang. Dit wordt gepubliceerd in de Elektronische Leeromgeving (ELO). Het taalgebruik in de lesmodules wordt aangepast aan de leeftijd en er staat ook alleen in wat ze moeten weten over brandbestrijding. De overige incidenttypen halen we eruit. Ook onderzoeken we hoe we omgaan met de geldigheidsduur van de behaalde resultaten. We zullen hier iets anders mee om moeten gaan dan gebruikelijk is in de reguliere leergang. Bureau Toetsing, Examinering en Certificering (TEC) is hier nauw bij betrokken. Bij de pilotregio’s moet er achter de schermen nog het een en ander geregeld worden om alles zo goed mogelijk te laten verlopen. Maar begin januari start waarschijnlijk de eerste pilotklas in Veiligheidsregio Limburg-Noord. Er is veel belangstelling voor de pilot. Ik kreeg bijvoorbeeld de uitnodiging om het project bij het LOBO (Landelijk Overleg Brandweeropleiders) toe te lichten. Iedereen volgt het nauwlettend en is zeker geïnteresseerd hoe het gaat lopen en of het voor andere regio’s ook interessant is om op te pakken’, vertelt Natasja enthousiast.
(tekst gaat verder onder foto´s)

5. Wat maakt het voor jou een mooi traject om je voor in te zetten?

Natasja: ‘Voorheen kende ik de jeugdbrandweer alleen van naam en dit is een hele leuke manier om er kennis mee te maken. Dit traject kan echt iets moois en nuttigs opleveren voor de jeugdbrandweer. Dat maakt het extra motiverend om mij hiervoor in te zetten. Hiermee zetten we iets nieuws in gang en dat is echt iets wat ik graag doe, pionieren. Het zou echt mooi zijn als het voor de jeugdbrandweer door dit traject makkelijker wordt om straks door te stromen naar de reguliere brandweer en dat er straks minder jeugdbrandweerleden uitvallen voordat ze kunnen doorstromen.’

‘De doelgroep bij deze pilot is vrij breed: 12 t/m 18 jaar en dat maakt het wel dat dit traject een lange adem nodig heeft. Na zes jaar kun je dan pas echt meten wat het opgeleverd heeft. Dat is nog iets waar we naar gaan kijken. Hoe kunnen we op korte termijn toch nuttige resultaten behalen met deze pilot? En hoe kunnen we daarmee ook andere regio’s tips geven en adviseren als het om het betrekken van de jeugdbrandweer bij opleidingen gaat?’

Uitvoeringsagenda

In de visie Brandweer over morgen is gekeken naar de toekomst en is er een fundering gelegd hoe de brandweer op de veranderende samenleving kan inspelen. In de landelijke agenda brandweerzorg gaan we hier op door en hebben we onze ambities en vraagstukken voor de toekomst vastgelegd. Met de uitvoeringsagenda brandweerzorg is dit concreet gemaakt. Op dit moment staan er ruim 30 trajecten op deze agenda. In deze rubriek spreken we met de verschillende bevlogen projectleiders. Waar staan ze nu met het traject, welke mijlpalen zijn er al bereikt en wat is het doel? 

Samen ambities waarmaken

Als brandweer spelen we in op de veranderende samenleving. Hoe we dit doen lees je op deze pagina.

Uitvoeringsagenda-Werk-in-uitvoering.jpg

Actualiteiten Uitvoeringsagenda

Lees meer over de verschillende trajecten uit de Landelijke Uitvoeringsagenda in de rubrieken 'Mijlpalen' en 'Werk in uitvoering'.

Uitvoeringsagenda-36trajecten.jpg

Delen