‘Van management tot de werkvloer, iedereen krijgt met de nieuwe Omgevingswet te maken’

Werk in uitvoering: Omgevingswet

  • Nederland
  • 12 augustus 2019

De verhouding tussen de overheid en de samenleving verandert op verschillende terreinen. De nieuwe Omgevingswetgeving speelt hierbij een belangrijke rol. Dit heeft een fors effect op de huidige orde en dus ook effect op de rol en positie van de brandweer. Wij willen als onafhankelijke partner blijven samenwerken en van meerwaarde zijn voor het bevoegd gezag. Daarom zullen wij als brandweer positie moeten kiezen in dit nieuwe speelveld, helder maken hoe we met partners in de keten willen en kunnen samenwerken met als resultaat een veiliger fysieke leefomgeving.

Veel veiligheidsregio’s bereiden zich samen met ketenpartners in toenemende mate voor op de komst van de Omgevingswet. Op de Uitvoeringsagenda Brandweerzorg staan drie trajecten: 'Brandweerorganisatie ‘omgevingsrechtproof maken’, ‘Uitvoering plan van ‘digitaal stelsel Omgevingswet’ en ‘Uitwerken visie risicogerichtheid’. Het gemeenschappelijke doel van de trajecten is om de veiligheidsregio’s zo goed mogelijk te ondersteunen bij de voorbereiding op de Omgevingswet. 

‘Van management tot de werkvloer, iedereen krijgt met de nieuwe Omgevingswet te maken’

Vijf brandende vragen aan: Marijke Besselink, landelijk coördinator omgevingsrecht en Guus Welter, projectleider digitaal stelsel Omgevingswet

1. Op de Uitvoeringsagenda Brandweerzorg staan meerdere trajecten, gericht op omgevingsrecht en de Omgevingswet, waarom?

Marijke Besselink: ‘per 1 januari 2021 treedt de nieuwe Omgevingswet in werking en dat betekent dat er veel gaat veranderen voor de brandweer, de veiligheidsregio’s en andere ketenpartners die daarmee te maken krijgen. Voorheen was het zo dat bij een nieuwe ontwikkeling of bij bouwplannen de adviesrol van de veiligheidsregio wettelijk was vastgelegd. In de Omgevingswetgeving is deze wettelijke verplichting (adviesrol) komen te vervallen. Veiligheidsregio’s bieden daarom met haar deskundigheid op het gebied van fysieke veiligheid belangrijke meerwaarde door te adviseren over complexe vraagstukken en risico’s in de fysieke leefomgeving. Denk hierbij aan advies over bijvoorbeeld brandveiligheid van een gebouw, of natuurbrand.
De maatschappelijke doelen van de Omgevingswet zijn om een gezonde en veilige leefomgeving te creëren met daarin een balans tussen benutten en beschermen. Door veiligheidsregio’s al in een vroeg stadium te betrekken bij de inrichting van de fysieke leefomgeving wordt het aspect veiligheid een belangrijk onderdeel bij de integrale afweging die plaats vindt. Veiligheid is namelijk iets wat aan de voorkant moet worden geregeld en niet achteraf gerepareerd moet worden met ‘meer brandweerauto’s of de inzet van extra mens en middelen. Oftewel: risicogericht werken’. 

2. Hoe bereiden jullie de veiligheidsregio’s en de brandweer voor op de nieuwe Omgevingswet?

Marijke: ‘De informatiebehoefte rondom de Omgevingswet is verschillend. Sommige mensen weten al wel wat het inhoudt maar zoeken juist meer informatie over wat er allemaal moet gebeuren. Andere mensen zoeken meer gedetailleerde uitleg over de implementatie. Daarom richten wij ons met de informatievoorziening en activiteiten op verschillende niveaus: bewustwording (er moet veel gebeuren), uitleg (meer in detail) en implementatie (detail invulling). Voorbeelden van activiteiten zijn:

  • We ontwikkelen twee opleidingsmodules. Eén module gaat vooral over de inhoud van de Omgevingswet en wat het gaat betekenen voor de veiligheidsregio’s. De andere module: ‘Adviseren met impact’ gaat meer over de adviserende rol die belangrijker wordt in deze wet.
  • We bieden vanuit het IFV informatie aan over omgevingsrecht in relatie tot Veiligheidsregio’s en fysieke veiligheid. Deze zogenaamde ‘kennisdocumenten’ zijn te vinden op het kennisplein van het IFV (ifv.nl) en worden voortdurend geactualiseerd.
  • Bij de uitvoering van de Omgevingswet hoort een goede digitale ondersteuning. Dat is het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Alle digitale informatie over de fysieke leefomgeving is straks op één plek te vinden: het Omgevingsloket. Het is belangrijk dat de digitale informatie in dit Omgevingsloket op orde en goed ingericht is. De regio’s zijn individueel verantwoordelijk voor de inrichting en informatievoorziening van het DSO. Dat betekent dat ze hiervoor afspraken moeten maken met de gemeenten. Door Guus Welter worden bezoeken gebracht aan individuele regio’s om de eigen regionale uitdagingen te bespreken met betrekking tot de informatievoorziening en de aansluiting op het DSO’.

Marijke: ‘In het verleden zijn de mogelijkheden van een landelijk expertisecentrum onderzocht. Er is behoefte aan een plek waar de veiligheidsregio’s terecht kunnen met vragen over de Omgevingswet. Een soort netwerkorganisatie die ondersteuning biedt met iemand die daar landelijk structuur in aanbiedt. Op dit moment onderzoeken we de mogelijkheden’.

3. Wat houdt het DSO in en waarom is het belangrijk dat veiligheidsregio’s hier goed mee uit de voeten kunnen?

Guus: ‘DSO staat voor ‘Digitaal Stelsel Omgevingswet’. Dit is een stelsel van landelijke technische voorzieningen ten behoeve van de Omgevingswet. Het DSO ondersteunt digitaal de uitvoering van de Omgevingswet. Een concreet voorbeeld van zo’n landelijke technische voorziening is het omgevingsloket. Via dit loket kan iedereen die een omgevingsvergunning aanvraagt snel zien wat mag en wat niet mag volgens de Omgevingswet. Het is hierbij de bedoeling dat 70% van de aanvragen geautomatiseerd geaccordeerd wordt. De informatievoorziening vanuit de regio’s rondom de fysieke leefomgeving moet daarom goed en volledig zijn.

Met de omgevingswet veranderen de afspraken met de gemeente over vergunningverlening en dat vraagt om een andere manier van werken. Ook zijn er andere gegevens nodig. Bij elkaar is dit complex en het heeft ook consequenties voor de ICT. Wij helpen de veiligheidsregio’s om hierin de juiste dingen te doen’.

4. Waar ligt de grootste uitdaging voor jullie doel: het omgevingsrechtproof maken van de brandweer/ veiligheidsregio’s?

Guus: ‘1 januari 2021 komt sneller dan je denkt en ik merk dat dit besef al is ontstaan bij de verschillende veiligheidsregio’s. Wij willen de veiligheidsregio’s zo goed mogelijk ondersteunen in de voorbereiding op de Omgevingswet. Van management tot de werkvloer, iedereen krijgt met de nieuwe Omgevingswet te maken. We willen iedereen van de juiste informatie en tools voorzien om zo goed mogelijk voorbereid te zijn, daar ligt wat bij betreft ook de grootste uitdaging. Marijke: ‘Op dit moment zijn we bezig met de ontwikkeling van een mooie tool: het omgevingsspel. Hiermee kun je vanuit verschillende rollen ervaren hoe je met een casus rondom de Omgevingswet kunt omgaan. Een mooie manier om de praktijk rondom de Omgevingswet te laten ervaren’.

5. Waar zijn jullie trots op?

Guus: ‘Dat veiligheidsregio’s ons goed weten te vinden met vragen rondom de Omgevingswet en dat wij deze in de meeste gevallen direct kunnen beantwoorden. En dat veiligheidsregio’s inmiddels op de kaart staan bij steeds meer landelijke partijen zoals de Vereniging van Nederlandse Gemeenten(VNG), het Interprovinciaal Overleg (IPO), de Omgevingsdiensten en verschillende Ministeries’. Marijke: ‘Het is ook mooi om te zien dat steeds meer best practices uit het land worden gedeeld en dat we steeds meer groeien als netwerkorganisatie. Er staan verschillende trajecten op de Uitvoeringsagenda Brandweerzorg rondom omgevingsrecht en de Omgevingswet die elkaar versterken en er samen voor zorgen dat we straks omgevingsrechtproof zijn. Samen hebben we het gemeenschappelijke doel om de veiligheidsregio’s en dus ook de brandweer zo goed mogelijk te ondersteunen bij de invoering van de nieuwe Omgevingswet. Hierin weten we elkaar goed te vinden’.

Guus Welter (2)
Marijke Besselink

Uitvoeringsagenda

In de visie Brandweer over morgen is gekeken naar de toekomst en is er een fundering gelegd hoe de brandweer op de veranderende samenleving kan inspelen. In de landelijke agenda brandweerzorg gaan we hier op door en hebben we onze ambities en vraagstukken voor de toekomst vastgelegd. Met de uitvoeringsagenda brandweerzorg is dit concreet gemaakt. Op dit moment staan er ruim 30 trajecten op deze agenda. In deze rubriek spreken we met de verschillende bevlogen projectleiders. Waar staan ze nu met het traject, welke mijlpalen zijn er al bereikt en wat is het doel? 

Samen ambities waarmaken

Als brandweer spelen we in op de veranderende samenleving. Hoe we dit doen lees je op deze pagina.

Uitvoeringsagenda-Werk-in-uitvoering.jpg

Actualiteiten Uitvoeringsagenda

Lees meer over de verschillende trajecten uit de Landelijke Uitvoeringsagenda in de rubrieken 'Mijlpalen' en 'Werk in uitvoering'.

Uitvoeringsagenda-36trajecten.jpg

Delen