De backoffice Incident Bestrijding Gevaarlijke Stoffen

  • Nederland
  • 21 januari 2021

Jan Jacobs is landelijk coördinator voor het specialisme IBGS. Daarnaast is hij ook voorzitter van de vakgroep IBGS. Hiervoor was zijn functie beleidsmedewerker IBGS bij veiligheidsregio Utrecht. In deze veiligheidsregio is hij ook adviseur gevaarlijke stoffen (AGS).

Vijf brandende vragen aan Jan Jacobs, landelijk coördinator IBGS.

1. Waarom is het LIOGS gekoppeld aan de backoffice?

Het Landelijk Informatiepunt Ongevallen Gevaarlijke Stoffen (LIOGS) bestaat al lang. Dit landelijk operationeel adviescentrum valt onder de regio Rotterdam-Rijnmond en is bedoeld voor specialisten van brandweer, politie, kustwacht, Defensie en eventuele andere partners. Het idee is dat wij in het project IBGS één punt willen hebben, waar je met alle vragen en problemen rondom IBGS terechtkunt: de backoffice Incident Bestrijding Gevaarlijke Stoffen. Dit kan gerealiseerd worden door een doorontwikkeling van het LIOGS. Als je als AGS contact opneemt met deze backoffice, dan krijg je een deskundig AGS aan de telefoon. Je spreekt dus van een contact tussen twee experts. De contactzoekende AGS doet dat wel in afstemming en in opdracht van de leidinggevende van het incident. De AGS van de backoffice helpt ook om de juiste vragen te stellen. Je hebt een probleem en dat leg je voor en bespreek je met de collega van de backoffice. De backoffice kan dan adviseren wat je wel of niet kunt doen. De backoffice kan je ook doorverbinden met bijvoorbeeld experts op het gebied van specialistische industriële ondersteuning of ontsmetting. Het is geen meldkamer, maar een telefonische hulpverleningsdienst die 24 uur per dag bereikbaar is voor advies. De backoffice wordt bemenst door AGS’en van de veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond. Zij hebben veel ervaring met incidenten met gevaarlijke stoffen en hebben alle netwerken die uit het project SIBGS komen tot hun beschikking, zoals het RIVM.

Op dit moment wordt er nog veel ontwikkeld op het gebied van IBGS in diverse deelprojecten (GBO-SO). Zodra dit wordt afgerond, worden de resultaten gekoppeld aan de backoffice. Zo ontstaat er één centrale plek waar iedere AGS terechtkan met vragen over incidentbestrijding gevaarlijke stoffen.

2. Kun je een incident schetsen waarbij een AGS de backoffice kan inschakelen?

Er ontspoort een trein dichtbij een stad. Daarbij komt een gevaarlijke stof vrij. Dan wordt naast de lokale brandweer ook meteen een AGS gealarmeerd. Deze AGS overlegt met de mensen die de leiding hebben bij het incident. Als ze op een kwestie stuiten die ze niet direct kunnen oplossen, door bijvoorbeeld het missen van kennis, vaardigheden of spullen, dan belt de AGS de backoffice. Deze verwijst de AGS bijvoorbeeld door naar een gespecialiseerde bedrijfsbrandweer of ze geven aan dat extra ontsmetting nodig is. Ze kunnen de AGS dan ook in verbinding brengen met partijen die verder kunnen helpen bij bijvoorbeeld een (advies over) grootschalig schuiminzet, ontsmetting en industriële ondersteuning. De AGS bespreekt eerst met de leidinggevende van het incident wat is besproken met de backoffice. Vervolgens kan de AGS op basis van het advies van het de backoffice contact gaan leggen om extra materieel of hulp in te schakelen.
(tekst gaat verder onder de foto's)

Jan Jacobs DSC 0381

Doel is om met één telefoontje de juiste hulp te krijgen om een incident met gevaarlijke stoffen goed af te handelen.

  • Jan Jacobs Jan Jacobs

3. Voor welke IBGS-info kan een AGS nog meer terecht bij de backoffice?

Via de backoffice kun je ook advies krijgen of en welk schuim gebruikt moet worden. Dat gebeurt in afstemming met Sitech, de bedrijfsbrandweer van Chemelot. Zij weten er veel van en hebben een eigen netwerk wereldwijd. We organiseren dat als ergens een schuiminzet nodig is, dat we daar ondersteuning bij kunnen krijgen. We maken inzichtelijk wat er waar in het land beschikbaar is.

4. Binnenkort sluiten ook de deelprojecten bronbestrijding, effectgebied en ontsmetting aan bij de backoffice. Wat houdt dat in?

We werken binnen IBGS aan het inrichten van specialistische teams bronbestrijding bij de brandweer, oftewel de gaspakkenteams. Zij kunnen helpen om bijvoorbeeld een gaslek te dichten. Op dit moment gaan we uit van vijf teams met specialistische kennis en materieel. De landelijke teams kunnen de taak van de regionale bronbestrijdingsteams overnemen of de regio ondersteunen bij een inzet. De backoffice weet wat de mogelijkheden zijn van de landelijke gaspakkenteams.

Als bij een incident gevaarlijke stoffen vrijkomen en er een effectgebied ontstaat, dan moet je bijvoorbeeld NL-Alert gaan gebruiken, evacueren, ontruimen of een boodschap naar de mensen in dit gebied sturen. Als we dit doen, dan werken we vaak samen met het RIVM en Defensie. Het RIVM en Defensie hebben speciale mogelijkheden om metingen te doen en monsters te nemen. Het is vooral lastig als het effectgebied meerdere regio’s betreft. Dat zagen we bijvoorbeeld bij de brand bij het bedrijf Chemie-Pack in Moerdijk. De rook van dat incident kwam in meerdere regio’s terecht. Al die regio’s moesten gaan kijken of ze mensen in het betreffende gebied moesten waarschuwen of informeren. Er bestonden geen duidelijke afspraken over onderlinge afstemming tussen de regio’s en over de afstemming met partijen als het RIVM en Defensie. Met het deelproject Effectgebied versterken we de samenwerking tussen de brandweer, het RIVM en Defensie en bekijken we wat er moet gebeuren als meerdere regio’s tegelijk last hebben van één incident. Er is altijd één regio waar het incident plaatsvindt. Deze regio heeft de leiding en zorgt dat de samenwerking met alle regio’s en het RIVM en Defensie goed geregeld wordt.

Dan hebben we nog het deelproject Ontsmetting. Als er bijvoorbeeld een aanslag wordt gepleegd met gevaarlijke stoffen, dan moeten veel mensen ontsmet worden. Daar moeten we iets voor regelen. Daarom zijn er zes grootschalige ontsmettingseenheden. Deze eenheden komen bijvoorbeeld bij een aanslag met mensen, tenten en containers om mensen te ontsmetten. Dit bestond al, maar er is behoefte aan een betere regie hierop. Daarnaast is het in sommige situatie handiger om gebruik te maken van een gymzaal of sporthal in plaats van containers. Dus we hebben ervoor gezorgd dat we spullen hebben waardoor we ook in een gymzaal goed kunnen ontsmetten. Ook het ontsmetten van voertuigen is een onderwerp dat we oppakken. We hebben als brandweer zelf de middelen daarvoor niet, maar we hebben nu goede afspraken met Defensie hierover. Ook dat  contact is via de backoffice te regelen.

5. Wat hoop je te bereiken?

Dat bij de incidenten die heel weinig gebeuren en waar we als brandweer weinig ervaring mee hebben, met één telefoontje de hulp te krijgen is die je nodig hebt om een incident zo goed mogelijk af te handelen. Dus: samenwerken met iedereen die kan helpen. Je hoeft niet alles over IBGS te weten, als je maar weet waar je de juiste hulp kunt krijgen. Dat is de backoffice met telefoonnummer: 010-246 86 42.

Uitvoeringsagenda

In de visie Brandweer over morgen is gekeken naar de toekomst en is er een fundering gelegd hoe de brandweer op de veranderende samenleving kan inspelen. In de landelijke agenda brandweerzorg gaan we hier op door en hebben we onze ambities en vraagstukken voor de toekomst vastgelegd. Met de uitvoeringsagenda brandweerzorg is dit concreet gemaakt. Op dit moment staan er ruim 30 trajecten op deze agenda. In deze rubriek spreken we met de verschillende bevlogen projectleiders. Waar staan ze nu met het traject, welke mijlpalen zijn er al bereikt en wat is het doel? 

Samen ambities waarmaken

Als brandweer spelen we in op de veranderende samenleving. Hoe we dit doen lees je op deze pagina.

Uitvoeringsagenda-Werk-in-uitvoering.jpg

Actualiteiten Uitvoeringsagenda

Lees meer over de verschillende trajecten uit de Landelijke Uitvoeringsagenda in de rubrieken 'Mijlpalen' en 'Werk in uitvoering'.

Uitvoeringsagenda-36trajecten.jpg

Specialisme IBGS

Door het Incidentbestrijding Gevaarlijke Stoffen slimmer te organiseren, interregionaal en landelijk samen te werken zorgen we ervoor dat risico’s landelijk zijn gedekt.

IBGS-Chemelot-gaspakken.jpg

Delen