Werk in uitvoering: Brandonderzoek

  • Nederland
  • 25 juli 2019

In de afgelopen tien jaar heeft brandonderzoek zich flink ontwikkeld binnen de brandweer. Het is begonnen met de simpele vraag: ‘Hoe kunnen we als brandweer leren van brand wanneer we die alleen maar blussen’. Na de landelijke pilot zijn we inmiddels negen leergangen brandonderzoek verder en zijn er al meer dan 127 certificaten uitgereikt. Bijna iedere veiligheidsregio heeft nu een team brandonderzoek en alle brandonderzoekers samen doen jaarlijks ongeveer 1300 brandonderzoeken. Dit levert veel inzicht en waardevolle informatie voor de brandweer.

Op dit moment werkt een landelijk projectteam aan het traject ‘Evaluatie en actualisatie brandonderzoek’. Een van de ruim dertig trajecten op de Uitvoeringsagenda Brandweerzorg. De complexiteit van de samenleving neemt toe, nieuwe risico’s ontstaan en oude veranderen. Dat vraagt om continue beschouwing van het vak. Er wordt nu gewerkt aan een visiedocument waarbij de doorontwikkeling van brandonderzoek centraal staat. Zo blijft brandonderzoek ook in de toekomst een onmisbaar onderdeel van de brandweer.

Vijf brandende vragen aan: Ymko Attema, projectleider Evaluatie en actualisatie brandonderzoek

‘Met de nieuwe landelijke database brandonderzoek gaan we een grote stap maken in het signaleren van trends en verdiepende analyses over de branden in Nederland’.

1. Waarom is het traject evaluatie en actualisatie brandonderzoek een belangrijk punt op de Uitvoeringsagenda Brandweerzorg?

Onderzoek geeft inzicht in de oorzaken van brand en daardoor kunnen we beter voorlichting geven over het voorkomen van brand. Ook geeft het inzicht in brandverloop, de effectiviteit van preventieve voorzieningen en de effectiviteit van onze eigen inzet. Met de opgedane kennis kunnen we er nog beter voor zorgen dat de brandweer veilig en goed voorbereid op pad gaat. Net als de andere trajecten op de Uitvoeringsagenda Brandweerzorg kijken we nu naar de toekomst. Het vak blijft in ontwikkeling en we krijgen te maken met nieuwe risico’s. We werken aan een visiedocument waarmee richting wordt gegeven aan de gewenste doorontwikkeling van brandonderzoek.
(tekst gaat onder foto's verder)

Ymko.png

Uitvoeringsagenda

In de visie Brandweer over morgen is gekeken naar de toekomst en is er een fundering gelegd hoe de brandweer op de veranderende samenleving kan inspelen. In de landelijke agenda brandweerzorg gaan we hier op door en hebben we onze ambities en vraagstukken voor de toekomst vastgelegd. Met de uitvoeringsagenda brandweerzorg is dit concreet gemaakt. Op dit moment staan er ruim 30 trajecten op deze agenda. In deze rubriek spreken we met de verschillende bevlogen projectleiders. Waar staan ze nu met het traject, welke mijlpalen zijn er al bereikt en wat is het doel? 
Samen-ambities-waarmaken.png

2. Welke belangrijke stappen zijn er al gezet?

Vorig jaar hebben we het tienjarig bestaan van brandonderzoek gevierd. Het is indrukwekkend om te zien op welke wijze brandonderzoek vanuit het niets is opgebouwd en wat het bijdraagt aan het lerend vermogen, maar ook aan de strategische agenda van de brandweer. Zo hebben we een belangrijke bijdrage geleverd aan ‘De basisprincipes van brandbestrijding’ (voorheen De hernieuwde kijk op brandbestrijding), diverse landelijke onderzoeken, zoals het praktijkonderzoek naar Rookverspreiding in Oudewater en de landelijke Incidentonderzoeksdag. Op dit moment zijn er circa 110 brandonderzoekers actief. Dit zijn betrokken collega’s met hart voor het vak.

In september start alweer de tiende leergang brandonderzoek. Ook is dit jaar de nieuwe certificering: Fire Investigation Technician (IAAI-FIT®) gestart. Ervaren brandonderzoekers frissen hun kennis op en kunnen hiermee hun vakbekwaamheid aantonen. In een infographic hebben we in beeld gebracht hoe brandonderzoek zich vanaf de start ontwikkeld heeft en hoe het tien jaar later georganiseerd is.

3. Welke belangrijke stappen moeten we nog zetten?

We zijn in juli opnieuw gestart met een nieuwe landelijke database waar alle informatie en bevindingen van de brandonderzoeken in terechtkomen. De oude database was niet gebruiksvriendelijk waardoor deze na verloop van tijd minder gebruikt werd. Nu hebben we een nieuwe systematiek waarbij aan de hand van een slimme vragenlijst en een gebruiksvriendelijke applicatie het eenvoudig is om data te verzamelen en te ontsluiten. Data is erg belangrijk en de landelijke databank is een belangrijke stap in de doorontwikkeling van brandonderzoek. Met de nieuwe landelijke database brandonderzoek gaan we een grote stap maken in het signaleren van trends en verdiepende analyses over de branden in Nederland.

Een andere stap die we willen gaan zetten is dat we ons de komende periode meer gaan inzetten op de zichtbaarheid van brandonderzoek. Ik denk dat veel collega’s nog niet goed beseffen wat de meerwaarde is van brandonderzoek. We willen nog nadrukkelijker de verbinding zoeken met risicobeheersing en incidentbestrijding omdat brandonderzoek daar bijvoorbeeld erg van meerwaarde kan zijn.

Waar we als brandonderzoekers beter in kunnen worden is de duiding van de repressieve inzet in relatie tot het brandverloop. Op de landelijke netwerkdag brandonderzoek organiseren we hier een masterclass voor waarin we dit aspect verder oppakken.

4. Wat gaan de veiligheidsregio’s de komende tijd van brandonderzoek merken?

Straks ligt er een landelijke visie op brandonderzoek. Om te voorkomen dat het een papieren visie blijft, gaan we werken met proeftuinen. De verschillende regio’s kunnen in deze proeftuinen aan de slag gaan met specifieke thema’s uit de visie. Een voorbeeld van zo’n proeftuin is het verbreden van brandonderzoek naar incidentonderzoek. Hierbij kijken we ook naar andere type incidenten, zoals ongevallen gevaarlijke stoffen en technische hulpverlening. We zien dat er in de regio’s hele mooie voorbeelden zijn van brandonderzoeksproducten. We gaan stimuleren dat veiligheidsregio’s meer gebruik gaan maken van elkaars best practices. En dus de data. Hier heb ik zelf hele hoge verwachtingen van en gaan we nog veel van zien.  

5. Waar ben je trots op?

Brandonderzoek heeft inmiddels rijke en goed geïllustreerde casuïstiek opgeleverd over brandoorzaken. Het is mooi om te zien dat deze casuïstiek een van de meest bekeken onderwerpen is op brandweer.nl zijn en dat er veel interesse in brandonderzoek is. Daarnaast is brandonderzoek een mooi en waardevol vak. Mijn persoonlijke visie is dat het echt een vak apart is. Een goede brandonderzoeker word je door er veel tijd in te steken en ervaring op te doen en vooral door te leren van de praktijk.

Samen ambities waarmaken

Als brandweer spelen we in op de veranderende samenleving. Hoe we dit doen lees je op deze pagina.

Uitvoeringsagenda-Werk-in-uitvoering.jpg

Actualiteiten Uitvoeringsagenda

Lees meer over de verschillende trajecten uit de Landelijke Uitvoeringsagenda in de rubrieken 'Mijlpalen' en 'Werk in uitvoering'.

Uitvoeringsagenda-36trajecten.jpg

Delen