´Wij zijn handig´

Oplossing #breekjebrandweerbrein: Handcrew

  • Nederland
  • 09 maart 2021

Iedere eerste maandag van de maand dagen we jullie uit met een leuke brandweeruitdaging: #breekjebrandweerbrein. Om exact 12.00 uur verschijnt op onze Facebookpagina een hint. Deze hint heeft te maken met ‘iets’ van de brandweer. Dat kan van alles zijn. Denk bijvoorbeeld aan een brandweerfunctie, -specialisme, -materieel, -voertuig of iets dat we bestrijden. Deze maand was het antwoord de Handcrew.

In weer en wind, bij daglicht en in het donker, te voet en met handgereedschap werken ze voorovergebogen zo dicht mogelijk bij het vuurfront vegetatie weg te halen. We hebben het over de collega’s van de Handcrew die op unieke wijze helpen bij de bestrijding van natuurbranden. Landelijk coördinator Natuurbrandbeheersing, Jelmer Dam en projectleider Handcrew, Adriaan ter Huurne vertellen meer over het Handcrew team dat onder het specialisme Natuurbrandbeheersing van GBO-SO valt.

Zwaar werk

‘Natuurbranden hebben een aantal eigenschappen die anders zijn dan ‘gewone’ branden’, start Jelmer. ‘De Handcrew is volledig gespecialiseerd op het gebied van natuurbranden. Het is hard en heel langdurig werken. Hakken, hakken, hakken uur naar uur….’ Jelmer kent weinig ander werk dat zo zwaar is als het werk wat de Handcrew doet. Adriaan: ‘We verlaten wel eens het natuurbrandterrein omdat er nergens meer rook te bekennen is, maar dan komt er vaak twee uur later weer rook uit de grond. Want onder de grond brandt het nog steeds. Met ons gereedschap kunnen we diep de grond in. We graven de brand uit. Daarmee is de Handcrew dus ook in te zetten voor het nablussen van natuurbranden. Helemaal voor het bestrijden van grondvuur.'

Te voet

De Handcrew kan offensief en defensief ingezet worden en bij nabluswerkzaamheden. ‘Onze corebusiness is gericht op het weghalen van brandstof. Of dat nou in de bestrijding of nablusfase is, wij hebben handgereedschap om brandstof weg te halen’, vertelt Adriaan. Omdat de Handcrew te voet te werk gaat kunnen ze op alle plekken komen, die voor voertuigen onbereikbaar zijn. ‘Dit kan ook via het water zijn. We kunnen op een bootje ergens heen als dat moet.’
(tekst gaat onder de foto´s verder)

Jelmer Dam 2018
Adriaan Ter Huurne

Vuur tegen vuur

‘We maken weinig tot geen gebruik van water om te blussen’, vertelt Adriaan verder. ‘We halen de brandstof weg met verschillende (hand)gereedschappen zoals kettingzagen, Pulaski’s (soort bijl) en McLeod’s (soort hark).’ Jelmer geeft aan dat wij in Nederland de eerste klap van een natuurbrand bestrijden met water. ‘Als dat lastig is of wordt, dan komt de Handcrew in beeld.’ Het team kan ook vuur gebruiken om het vuur te bestrijden. Volgens Adriaan zijn ze de enige die dit doen in Nederland tijdens een natuurbrand. ‘Dit kunnen we niet alleen doen als er nog brand bestreden moet worden, maar soms ook bij de nabluswerkzaamheden. Dit om er zeker van te zijn dat de brand niet verder uitbreidt.’

Inzet

De Handcrew maakt stoplijnen en kan deze borgen. Ook kan het team optreden in het donker. Als de avond valt kan het juist interessant zijn om de brand aan te pakken, omdat de brandintensiteit dan afneemt. Adriaan: ‘Als het donker wordt, zijn de omstandigheden voor natuurbrandbestrijding het best. Vuur zakt in, luchtvochtigheid gaat omhoog, wind gaat liggen en de temperatuur daalt.’

Team

Totaal zijn er 90 manschappen inzetbaar als Handcrew. Als ze worden opgeroepen wordt er een team van 20 personen geformeerd. Adriaan: ‘Omdat we met vrijwilligers werken en dus een vrije instroom hebben, hebben we een grotere groep opgeleid. Bij een langdurige inzet hebben we op deze manier wat meer spek op de botten waardoor we kunnen rouleren. Afgelopen voorjaar hebben we een aantal dagen een inzet gehad in de Deurnese Peel. Iedere shift stond er een nieuwe ploeg van 20 personen.’

Uniek

‘Bij een inzet wordt de handcrew opengesteld aan allerlei risico’s, omdat we te voet het veld in gaan. Er is gevaar om ingesloten te worden door vuur, planten zoals berenklauwen zorgen voor brandwonden en dieren die onder de grond leven of die wij tegenkomen, kunnen voor problemen zorgen. Wespen kunnen onder de grond een nest hebben, wij hakken daarin met onze gereedschap. We moeten dus goed opletten. Om dit alles te bewaken staat er altijd iemand op de uitkijk. Diegene monitort omstandigheden zoals het weer en gedrag van de brand. We focussen in de training ook op deze risico’s’, legt Adriaan uit. ‘Er is ook verschil in kleding. Kleding van de handcrew is licht en houdt warmte minder vast. We hebben een ander type helm en geen ademlucht. Alles is erop gericht dat ze natuurbranden efficiënt en effectief kunnen bestrijden.’ Jelmer en Adriaan benoemen ook het uithoudingsvermogen van de Handcrew. ‘Het team is voor meerdere uren achter elkaar inzetbaar totdat ze binnen hun eigen ploeg opgevolgd kunnen worden. Dit kan zelfs langer dan 12 uur achter elkaar zijn.’ Het Handcrew team is autonoom. Ze hebben hun eigen spullen en voedsel. Dit alles maakt de Handcrew een uniek team.

Meer informatie

Vanaf maart is er een verhoogde kans op natuurbranden. Daarom besteden het IFV en Brandweer Nederland de komende weken aandacht aan verschillende aspecten van het specialisme Natuurbrandbeheersing. Wil je meer informatie over Natuurbrandbeheersing en de deelprojecten? Bekijk dan onze website.

Specialisme Natuurbranden

Het beheersen en bestrijden van natuurbranden is een landelijk specialisme van de brandweer.

natuurbrand-foto-henk-brunink-Drenthe.jpg

Delen