Vrijwilligheid bij de brandweer in Nederland

Onderzoek naar het werven en behouden van brandweervrijwilligers

  • Nederland
  • 01 maart 2021

De 78 groepsgesprekken met in totaal 481 vrijwilligers en 139 managementleden uit 25 veiligheidsregio’s vormen de basis van het onderzoek naar het werven en behouden van vrijwilligers bij de brandweer. In opdracht van het Programma Vrijwilligheid heeft de Brandweeracademie van het Instituut Fysieke Veiligheid dit onderzoek gedaan.

Het vergroten van de ‘body of knowledge’ aangaande vrijwilligheid bij de brandweer is een belangrijke stap om te komen tot een betere inzet van vrijwilligers en tot een robuuster en toekomstbestendiger brandweerstelsel waarin vrijwilligheid een duidelijke plaats heeft. Op basis van de groepsgesprekken is inzichtelijk gemaakt waar momenteel de belangrijkste positieve punten en knelpunten liggen op het gebied van werven en behouden van brandweervrijwilligers. Daarnaast is beschreven wat de veiligheidsregio’s op dit moment doen om de knelpunten op te lossen.

Programma Vrijwilligheid

Fred Heerink, portefeuillehouder Vrijwilligheid binnen de Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio (RCDV): ‘In het kader van het Programma vrijwilligheid (traject 3: net ophalen vrijwilligheid in Nederland) heeft de Brandweeracademie onderzoek gedaan naar het werven en behouden van brandweervrijwilligers. De onderzoekers die het rapport Vrijwilligheid bij de brandweer in Nederland hebben gemaakt, zijn erin geslaagd om gesprekken te organiseren en gedreven door wetenschappelijke standaarden konden zij waardevrij luisteren.’

Aanleiding

Op verschillende plekken in het land ervaren diverse bestuurders en managers van veiligheidsregio’s dat het steeds lastiger is om geschikte vrijwilligers te werven en ze zien dat vrijwilligers sneller stoppen dan voorheen. De inzet van vrijwilligers staat volgens diverse bestuurders op verschillende plekken in het land dan ook onder druk. De Brandweeracademie heeft onderzocht of de ervaringen ondersteund worden met feiten (data) en wat precies de reikwijdte is van deze ervaren problematiek.

Resultaten onderzoek

‘Het uitgangspunt dat brandweer Nederland een generiek knelpunt heeft op het gebied van werven en behouden van brandweervrijwilligers en dat er gezocht moet worden naar een uniforme oplossing, is op basis van de onderzoeksresultaten onjuist gebleken’, geeft onderzoeker Karin Dangermond aan. ‘Er is juist sprake van een heel divers beeld: geen enkel beschreven knelpunt wordt op alle posten in Nederland ervaren. Of een post een knelpunt ervaart en zo ja welk, verschilt per post en per moment.’

Aanbevelingen

Lector Ricardo Weewer vult aan: ‘De belangrijkste aanbeveling van dit onderzoek is dat een bezinning gewenst is over welk type leiderschap er nodig is en welke vaardigheden, organisatiewijzigingen en cultuurverandering in de staven onmisbaar zijn om een gezond vrijwilligersmanagement te bewerkstelligen. Nu en in de toekomst.’ Fred Heerink sluit af: ‘Met dit rapport hebben we een mooie dataset en een analyse met waardevolle inzichten waar we als brandweer mee aan de slag kunnen. Allereerst zullen de resultaten in maart besproken worden met de leden van de RCDV, om vervolgens te kijken wanneer en hoe er gebruikgemaakt kan worden van dit waardevolle onderzoek.’

Download het rapport Vrijwilligheid bij de brandweer in Nederland - Een onderzoek naar het werven en behouden van brandweervrijwilligers

Vrijwilligheid

In elk dorp en stad stond de gemeenschap vroeger garant voor het leveren van vrijwilligers aan het plaatselijke korps. Maar de samenleving verandert.

Vrijwilligheid_masker-1280x720.jpg

Vrijwilligheid bij de brandweer

In het dossier Vrijwilligheid bij de brandweer vind je documenten en meer informatie over dit onderwerp.

Vrijwilligheid_masker-2-1280x720.jpg

Delen