Verzoek: geef je mening

  • Nederland
  • 15 september 2020

Vanaf de jaren 90 is het verschil tussen vrijwilligers en beroeps verdwenen. In paraatheid, werkzaamheden en vakbekwaamheid zijn zij gelijk. Maar niet in aanstelling. Volgens de Europese wet- en regelgeving mag dit niet. In opdracht van de veiligheidsregio’s en de minister van Justitie en Veiligheid wordt gewerkt aan een oplossing.

‘Een hele zoektocht waarin verschillende partijen een belangrijke rol spelen. Belangrijk zijn natuurlijk de repressieve collega’s. Hun mening, ervaringen en ideeën zijn van groot belang. Daarom ontvangen alle repressieve collega’s, zowel vrijwilligers als beroeps, een dezer dagen een enquête’, vertelt Fred Heerink, lid van de Denktank.  

Vrijwilligheid blijft

‘We willen dat vrijwilligheid de basis blijft binnen de brandweer. We zoeken naar een oplossing om te voldoen aan de Europese wet- en regelgeving zonder dat dit grote veranderingen veroorzaakt voor de basis brandweerzorg’, stelt Heerink. ‘We hebben inmiddels een mogelijke oplossingsrichting en met een opiniepeiling onder alle repressieve collega’s willen we meten wat zij hiervan vinden.’

Opiniepeiling

Vanaf vandaag ontvangen de repressieve collega’s, zowel vrijwilligers als beroeps, een enquête. Dit krijgen ze per mail via hun eigen regio of via het onderzoeksbureau Enneüs. Die keuze ligt bij de regio. In deze opiniepeiling vragen we iedereen een mening te geven over de oplossingsrichting die de Denktank voorstelt. Je kunt de enquête tot uiterlijk 11 oktober invullen.

Oplossingsrichting

Om de vrijwilliger bij de brandweer te behouden, moet een fundamenteel onderscheid worden gemaakt tussen brandweervrijwilligers en beroepsmedewerkers. De Denktank stelt een oplossingsrichting dat bestaat uit vier bouwstenen.

Bouwsteen I - Verplicht en niet verplicht als onderscheid

Een onderscheid tussen de vrijwilliger en de (parttime) beroepsmedewerker is, dat de vrijwilliger altijd werkt op basis van vrijwilligheid. Vrijwilligers kunnen dan niet meer verplicht worden om beschikbaar te zijn door middel van kazernering en consignering. Wanneer dit wel nodig is, krijgt de huidige vrijwilliger een parttime beroepsaanstelling.

Bouwsteen II – Voor repressieve taken onderscheid tussen basis, specialistisch en aanvullend

Repressieve taken worden verdeeld in drie categorieën. Basistaken als brandbestrijding bij een woningbrand, het bevrijden van slachtoffers of grijpredding moeten alle medewerkers uitvoeren. Aanvullende taken zoals de bediening van een redvoertuig of oppervlakteredding mag door alle medewerkers naast de basistaken uitgevoerd worden. Specialistische taken vragen om een aanzienlijke belasting voor vakbekwaamheid. Denk aan brandbestrijding in een ondergrondse parkeergarage, werken in een gaspak of duiken. Vrijwilligers mogen maximaal één specialistische taak uitvoeren. Wanneer meerdere specialismen nodig zijn, krijgt de vrijwilliger een parttime beroepsaanstelling. Beroepsmedewerkers moeten minimaal drie specialistische taken vervullen en besteden zo méér tijd aan opleiden en oefenen.

Bouwsteen III – Taken beroepsmedewerker breder dan alleen repressieve taken

Ook wordt het onderscheid tussen een vrijwillige en beroepsaanstelling groter doordat beroepsmedewerkers meer niet-repressieve taken hebben dan dat vrijwilligers dat hebben. Denk hierbij aan taken als voorlichting over brandveilig leven en materieelonderhoud.

Bouwsteen IV – Opleidingsduur verschilt

Het onderscheid in taken (zie bouwsteen II) heeft ook betekenis voor de opleiding. Doordat de beroepsmedewerker meer taken heeft, betekent dit ook een langere opleidingsduur. Wat geldt voor de initiële opleiding geldt ook voor het vakbekwaam blijven van medewerkers. Dit zal minder inspanningsuren (oefenen) vragen voor vrijwilligers dan voor beroepsmedewerkers.

Consequenties veiligheidsregio’s

Ondertussen zijn de veiligheidsregio’s ook aan de slag om de consequenties van de denkrichting van de Denktank Taakdifferentiatie per regio in beeld te brengen. De veiligheidsregio’s hebben tot eind september om aan te geven wat de consequenties zijn per brandweerpost, voor het personeel, voor de organisatie en wat de vrijwilligers en personeel van die post van de denkrichting vinden. Iedere regio bekijkt de praktische uitvoerbaarheid van de denkrichting en in hoeverre dit past bij de brandweercultuur in een veiligheidsregio en eventuele aandachtspunten hierbij. Doordat dit per veiligheidsregio op dezelfde wijze gebeurt, kan er een landelijk beeld worden gevormd en kunnen verschillen worden geconstateerd.

Besluitvorming

De uitkomsten van de enquête, samen met de resultaten van de regionale uitvraag worden meegenomen bij de besluitvorming over de denkrichting door het Veiligheidsberaad en de minister van J en V in december.

Denktank

In 2019 is een de Denktank Taakdifferentiatie brandweer opgericht in opdracht van het Veiligheidsberaad en de minister van Justitie en Veiligheid (JenV) om de mogelijkheden te onderzoeken om een fundamenteel onderscheid te maken tussen brandweervrijwilligers en beroepsmedewerkers.

Voor het Veiligheidsberaad, de minister van JenV en de RCDV is behoud van vrijwilligheid het uitgangspunt. Zie voor meer informatie het bericht van het Veiligheidsberaad: Veiligheidsregio’s brengen consequenties denkrichting taakdifferentiatie brandweer in beeld

Delen