Stephan Wevers draagt voorzitterschap Brandweer Nederland over

  • Nederland
  • 08 oktober 2020

Tijdens het congres van Brandweer Nederland in 2011 werd Stephan Wevers benoemd tot voorzitter van Brandweer Nederland. Nu zijn termijn is afgelopen, maakt de commandant van Twente een volgende stap: in september werd hij voor een periode van vier jaar gekozen tot president van de Europese brandweer Federatie (FEU). ‘Er is in negen jaar meer veranderd dan in de dertig jaar daarvoor.’

Wevers’ formele afscheid was gepland tijdens het jaarlijkse congres van Brandweer Nederland, maar corona gooide roet in het eten. Toch is er een - coronaproof - moment gekozen waarin Wevers werd bedankt door zijn opvolger Tijs van Lieshout en door directeur IJle Stelstra van het IFV. Dat moment was vandaag.
(tekst gaat onder de foto verder)

Er is veel gebeurd sinds 2011

‘Dat kun je wel zeggen. De tijd is snel gegaan. De geleidelijke overgang naar 25 veiligheidsregio’s is daarin de meest grote verandering geweest, met name omdat we in dezelfde periode ook nog eens een bezuinigingsopdracht van gemiddeld zo’n tien procent kregen. ‘Tijdens deze verbouwing houden we de winkel gewoon open’, zei ik in mijn openingsspeech. Dat is gelukt. We hadden in het begin nog een RRC, een raad van regionale commandanten, met op de achtergrond ook nog eens 400 lokale commandanten. Met een nieuwe raad van 25 brandweercommanandaten werd alles efficiënter, hoewel die transitie wel een forse opgave is geweest. Brandweer Nederland werd gevormd, er werd nu echt samengewerkt met het IFV als spil en de relatie met het bestuur is aangehaald.’

Heb je voorbeelden?

‘We gingen samenwerken en deden dat ook nog eens slimmer. We zijn gaan bouwen, pionieren en netwerken, want als brandweer kunnen we het niet alleen. Dat had ik in 2011 al in mijn hoofd en dat is gelukt. We zijn aan de gang gegaan aan de hand van een agenda, er zijn convenanten getekend met belangrijke private en publieke partners waar het IFV en de club van Brandweer Nederland een belangrijke rol in hebben gespeeld. We hebben de inkoop en het opleidingssysteem gemoderniseerd en zijn aan de slag gegaan met grootschalig brandweeroptreden. Bovendien is veel energie gestoken in preventie en Brandveilig leven, alles ‘voor het vlammetje’ zoals ik altijd zeg. Ook onze repressieve taak is geïnnoveerd en verbeterd en we hebben brandonderzoek weer naar de brandweer gehaald.’

Kun je jouw periode onderverdelen?

‘Belangrijk is natuurlijk de periode geweest waarin veel moest worden bezuinigd, daar kun je niet omheen. Aan de ene kant wilden we graag bouwen, maar aan de andere kant waren ook de brandweerorganisaties zelf in ontwikkeling. Als ik terugkijk hebben we grofweg in de eerste drie jaar de fundering neergezet, daarna kwam een aantal jaren van reorganisatie en na 2016 - waarin iedere regio de organisatie op orde had - is er weer meer focus gelegd op de inhoud.’

Hoe kun je bijna een decennium voorzitterschap typeren?

‘Een drukke periode, waarin veel veranderingen en wisselingen zijn geweest. In de laatste negen jaar is er misschien wel meer veranderd dan in de dertig jaar ervoor. Maar het is ook een interessante tijd, omdat we naar een nieuwe Raad van Brandweercommandanten toewerkten en waarbij leiderschap centraal stond. Ondertussen was de regionalisering vol aan de gang. Het management heeft in de loop der jaren natuurlijk ook een andere rol gekregen. Voorheen waren de organisaties kleiner en minder complex en stond je daar als commandant dichter op. Nu zit je meer in de verbinding tussen bestuur en korps, moet je meer inspireren en faciliteren. Niet te vergelijken met toen ik 30 geleden bij de brandweer begon. Wat wel is gebleven is de passie voor ons vak, uiteraard.’

Je hebt altijd oog gehouden voor de vakinhoud

‘Klopt. We wilden de repressie slimmer en innovatiever organiseren. Een mooi voorbeeld hiervan vind ik de inzet van drones met landelijke droneteams. Maar ook als je kijkt naar grootschalig optreden, dan zie je dat de traditionele compagniestructuur is veranderd naar kleinere compacte en flexibele teams. Voor de technische hulpverlening geldt eigenlijk hetzelfde met de STH-teams. Op het gebied van de gevaarlijke stoffen zijn we verder gegaan dan alleen de naamsverandering van OGS naar IBGS. Ook brandweerduiken en de ontwikkelingen rond voertuigbezetting hebben mijn interesse. Al met al is er veel meer kennis van de brandbestrijding, ook omdat we meer zijn gaan inzetten op onderzoek. We weten steeds beter hoe het brandverloop werkt, we snappen wat we doen, we zijn professioneler. Onze gereedschapskist is goed gevuld. Aan de andere kant kunnen we niet innovatie op innovatie blijven stapelen: we moeten alle ontwikkelingen wel goed implementeren. Het moet voor onze collega’s wel behapbaar zijn.’

Hoe kijk je terug?

‘Als ik nu na negen jaar terugkijk, is het - alles overziend - een mooie periode geweest waarin we als collectief veel hebben bereikt. We hebben met elkaar de brandweer zeker naar een hoger nieveau getild. Soms moeizaam, soms met tegenslagen, soms soepel, maar met altijd één focus: passie voor de mensen en ons vak. Het was een avontuur, maar wel een mooi avontuur.  Het is niet altijd gemakkelijk geweest de boel bij elkaar te houden, maar ik ben er best wel een beetje trots op dat er meer samenhang is, meer eenheid van optreden. Dat is geen persoonlijk succes, maar een collectieve prestatie. En ik ben uiteraard blij dat Tijs van Lieshout het stokje overneemt. Dat is hem met zijn ervaring wel toevertrouwd. Ik weet zeker dat hij de juiste man op de juiste plek is om ‘onze’ brandweer de komende jaren weer een stap verder te brengen. Want net als in de wetenschap, proberen we voort te bouwen op de schouders van onze voorgangers. In 2002 zijn we met één brandweerclub begonnen onder leiding van Don Berghuijs. Don gaf het stokje in 2007 over aan Carolien van de Wiel en ik mocht het overnemen in 2011. We zijn allen passanten in een lange brandweerhistorie en proberen met veel passie een tijdje van betekenis te zijn voor onze mensen en voor het vak.’

En nu Europa in

‘Ja, In september ben ik voor een periode van vier jaar gekozen tot president van de Europese brandweer Federatie; de FEU. De FEU is de Europese Federatie van het Brandweermanagement uit 28 landen en heeft als doel om een optimale brandweerzorg voor de 500 miljoen burgers in de EU landen te organiseren. Ik ben de vijfde voorzitter in het 25-jarig bestaan.  In mijn maidenspeech heb ik een visie voor de toekomst neergelegd, met in het achterhoofd dat de volgende generatie Europees denkt. We hebben daarbij drie lijnen ontwikkeld. We maken een Europees opleidingssysteem en ontwikkelprogramma vanuit een soort virtuele Europese brandweeracademie, vanuit de gedachte dat alle landen worstelen met de dezelfde risico’s. Daarnaast gaan we een uitwisselingsprogramma opzetten op het gebied van brandweerkennis en brandweerexperts.  Als derde willen wij onze stem beter laten horen in Brussel namens het collectief van 3,5 miljoen brandweermensen in Europa, op het gebied van wet- en regelgeving. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de meubelindustrie-, kleding- of autoindustrie.’


´Je hebt de brandweer een duw gegeven naar de volgende ontwikkelfase. Daar ben je met vlag en wimpel voor geslaagd’, sprak Tijs van Lieshout donderdag. ‘We staan er goed voor, mede door jouw leiderschap en innovatiekracht. Je was de juiste man op de juiste plaats op het juiste moment.’

Gravure Jan van der Heyden als dank voor inzet van de derde voorzitter

Een prachtige met mahoniehout ingelijste gravure uit het boek van Jan van der Heijden uit 1690. Dat is wat voorzitter Tijs van Lieshout namens de Raad Commandanten Directeuren Veiligheidsregio (RCDV) donderdag overhandigde aan Stephan Wevers, de vertrekkende voorzitter van Brandweer Nederland. De gravure illustreert het verschil van de werking van de oude brandspuiten zonder slangen (links) en de door Jan van der Heijden geïntroduceerde spuiten uitbundig. De ets werd door Jan van der Heijden zelf gemaakt en is ook gebruikt als reclamemateriaal voor zijn brandspuitenfabriek.
(tekst gaat verder onder de foto´s)

De afbeelding wordt genoemd de ‘Afbeelding van ’t verschil der bequaamheden in ’t Brandblussen tusschen de Slangbrandspuyten vergeleeken met d’oude Spuyten’ en geeft de volgende letterlijke beschrijving weer:

‘Verbeelding vant verschil der bequaamheden van d’Oude en Nieuwe Brand Spuiten, ten gebruik van brand blussen, vertoonend dat de eerste naulyx de voorste delen zelfs van zodanige branden, die op ’t aldergereedste in voorvertrekken der huisen ontstaan, konnen bereyken; en die verder achterwaart syn geheel niet raken. en dat de laaste in tegendeel alle branden, hoe ongenaaklyk voorvallende ’t zij datze voor of achter inde huysen of te gelyk hoog en ver in achterdelen der gebouwen ontstaan, van alle zyden konnen benaderen, geheel omcingelen, en met alle zekerheyt uitblussen.’

Van derde naar vierde voorzitter

Hiermee werd de binnenaanval ingevoerd en door het grote succes tot op de dag van vandaag toegepast. ‘Het was de doorslaggevende innovatie in het brandweerwezen in de 17e eeuw’, vertelt brandweerhistoricus Gerard Koppers. ‘Jan van der Heijden reorganiseerde ook de brandbestrijdingsorganisatie in Amsterdam, waarvan hij zelf de eerste generaal-brandmeester oftewel commandant werd.  Tijs van Lieshout is sinds vorig jaar de 28ste. ’
Stephan Wevers was de derde voorzitter van Brandweer Nederland, dat in 2001 ontstond uit een fusie van toen bestaande brandweerverenigingen.

Delen