Eerste landelijke inzet handcrew Overijssel

  • Nederland
  • 17 april 2020

Het is lente en dat betekent vaak dat er drogere periodes zijn. Dat betekent ook dat de kans op natuurbranden met een grotere omvang toeneemt, doordat vuur zich in een droog gebied makkelijker uitbreidt. Het natuurbrandseizoen begon in Drenthe in het Mensingebos. Begin april stond daar een deel van het bos en het heidegebied in brand. In de nablusfase werd de handcrew die gestationeerd is in Overijssel ingezet, voor het eerst als landelijk specialistisch team. 

Erik Pluim (Adviseur handcrew), Henk Schuijn (Adviseur Natuurbrand Noord 3) en Jeroen Antoons (HOvD Veiligheidsregio Drenthe) vertellen over de inzet van de handcrew, een team dat onder het landelijk specialisme Natuurbrandbeheersing valt. Hoe verliep deze brand. Wat doet de handcrew? En waarom werden ze bij deze natuurbrand ingezet?

Grootschalig Brandweeroptreden

Jeroen Antoons: ‘Het was een zeer grote natuurbrand met een omvang van circa 14 hectare. Daarbij werden meerdere voertuigen (Tankautospuiten (TS-en) en /Watertankwagens (WT-en) ingezet volgens het kazerne-volgordetabel, dat bij de Meldkamer Noord Nederland wordt gehanteerd. Dat houdt in dat de omliggende posten als eerste werden benaderd. Daarna zijn we over gegaan naar de structuur Grootschalig Brandweer Optreden (GBO) met opschaling naar het Natuurbrand Peloton. Met de eerste vier tankautospuiten hebben we gekeken of we een ‘Knockdown*’ konden bereiken. Vervolgens hebben we in overleg met de Officier van Dienst (OvD) en de Algemeen Commandant Brandweer (ACB) een Natuurbrandpeloton gealarmeerd en deze voor een stoplijn ingezet. Om zo samen de brand onder controle te krijgen.’

Wildfire-defender

‘Het natuurbrandpeloton heeft speciale voertuigen om een natuurbrand te blussen. Deze zijn uitgerust met een waterkanon op het dak of op de bumper. Daarnaast is er tijdens deze brand een schuimblusvoertuig (SB) ingezet, waarop een ‘Wildfire-Defender’ is gemonteerd. Dit is een buis aan de zijkant van het voertuig met spuitgaatjes en daarmee kunnen we een pad van vijf meter breed natmaken. De SB bevat zo’n 15.000 liter water. In combinatie van de Natuurbrand TS-en en een SB hebben we aan de benedenwindse kant een natte stoplijn van vijf meter breed gecreëerd, om te voorkomen dat de brand verder zou uitbreiden. De brand begon rond 16.00 uur en rond 19.00u hadden we deze onder controle’, vervolgt Jeroen.

Adviseur Natuurbrand

Henk Schuijn werd tijdens deze natuurbrand ingezet als Adviseur Natuurbrand Noord 3*, ter ondersteuning van de plaatselijke pelotons. ‘In afstemming met de Algemeen Commandant Brandweer (ACB) heb ik eerst het gebied verkend en heb ik het natuurbrandverspreidingsmodel* gebruikt om de risico’s van de brand in kaart te brengen. Mijn bevindingen heb ik gedeeld in het Commando Plaats Incident (CoPI) en vervolgens ben ik ter ondersteuning van de taakcommandant in het veld ingezet’, legt Henk uit.

Grondvuur en smeulend hout

Henk vervolgt: ‘Toen de brand onder controle was stonden er nog een aantal halve boomstammen, stronken en bosjes hout met dennenappels en -naalden na te smeulen en er was nog wat grondvuur. Ik adviseerde daarom om de handcrew in te schakelen. Dit is een landelijk specialistisch team dat ingezet kan worden tijdens of in de nafase van een natuurbrand, ter ondersteuning van de reguliere brandweer. Bij grotere natuurbranden die moeilijk onder controle te krijgen zijn en waar aan de voorkant duidelijk is dat het langer gaat duren, kan een handcrew veel betekenen. Ook bij brandend veengrond is dit handig, want dan moet je er snel bij zijn en dit is voor de reguliere brandweer moeilijk te bestrijden. De handcrew heeft net wat kleiner en handzamer gereedschap waardoor ze gerichter kunnen werken.
(tekst gaat verder onder de foto)

Specialisme Natuurbrand-beheersing

Natuurbranden zijn complex en zeer divers door de afwisselende vegetatie. Ze hebben ontzettend veel impact, zeker in een dichtbevolkt land als Nederland.

2007-Natuurbrand-Markelo_1280x720.jpg

Foto: nasmeulend veengrond

Een mooi gemengd team

Rond 17.30 uur ontving Erik een telefoontje van de ACB met de vraag of de handcrew bijstand kon verlenen. Erik: ‘Als adviseur handcrew volgde ik deze brand al op de voet en had ik de inzet van de handcrew al voorbereid. Vanuit drie verschillende brandweerposten (Dedemsvaart,  Nijverdal en Den Ham) met daarvan totaal vijftien collega’s van de handcrew en twee collega’s op de speciale natuurbrand haakarmbak zijn we die kant opgegaan. Een mooi gemengd team met maar liefst vijf vrouwen’, vertelt Erik trots.

Even schakelen in het donker

Erik vervolgt: ‘Samen met de OvD, de HOvD (deze was tevens taakcommandant) hebben we bij aankomst een verkenning gemaakt van het gebied en vanuit daar een plan gemaakt voor de inzet. De speciale haakarmbak met gereedschap van de handcrew konden op een veilig plek vlakbij het gebied geplaatst worden en we konden aan de slag. Het was inmiddels avond en voor de eerste keer moesten we in het donker werken. Wij hebben ons daar op voorbereid door extra helmlampen aan te schaffen. In het donker werken heeft veel voordelen: het klimaat is heel anders, de wind gaat liggen, het wordt wat vochtiger de temperatuur gaat omlaag. Je kan alleen geen vuurhaarden detecteren omdat je daar met je licht op schijnt. Dus was het voor de mannen en de vrouwen even schakelen: lamp uitzetten, goed kijken waar zich rode gloed (van smeulende resten) bevindt en dan daar gericht naartoe gaan. Een nieuwe ervaring’.

Hakken, zagen, schillen en schrapen

Erik vervolgt: ‘Er waren hier en daar nog kleine smeulbrandjes en een brandje hoog in een boom. Met een kettingzaag werd deze boom zorgvuldig omgezaagd. Ook werd er gebruikgemaakt van de speciale waterrugzakken met 20 liter inhoud. Met de Pulaski werd smeulende massa van de houtstronken afgeschraapt. Dit is een speciaal gereedschap waarmee je kan hakken, schillen, en schrapen. Op deze manier heeft de handcrew heel wat smeulbrandjes uit weten te krijgen.’
(tekst gaat verder onder de foto)

Foto: Een Pulaski     

Samenwerking Staatsbosbeheer

‘Als we niet nablussen, dan wordt na afloop van een natuurbrand veel vaker de brandweer gebeld door bezorgde omstanders. Door de inzet van de handcrew voorkomen we dit zoveel mogelijk. In samenwerking met Staatsbosbeheer is afgesproken dat de natuurbeheerder na de inzet nog regelmatig het gebied naloopt en eventuele opgelaaide smeulbrandjes met een emmer water dooft. Het kan namelijk voorkomen dat alsnog door wind kleine brandjes ontstaan. Toen wij rond half 11 ‘s avonds klaar waren, had de logistiek van VR Drenthe voor ons nog broodjes en drinken geregeld, daarvoor nog mijn speciale dank’, besluit Erik.
(tekst gaat verder onder de foto)

Foto: De handcrew sluit de succesvolle inzet af met een broodje

Meer informatie

Meer informatie over het landelijk specialisme Natuurbrandbeheersing en de handcrew vind je op deze website.


* Een Knockdown is een eerste stap om het vuur onder controle te krijgen.

* Een adviseur natuurbrand heeft kennis en praktische ervaring met (grote) natuurbranden en kennis van de werkzaamheden/taken die onder het landelijke specialisme Natuurbrandbeheersing vallen.

* Het natuurbrandverspreidingsmodel is een tool, ontwikkeld vanuit het landelijk specialisme Natuurbrandbeheersing. Deze tool kan als instrument dienen om de risico’s van natuurbranden zo klein mogelijk te houden. En dient als informatiebron bij het bestrijden en voorkomen van een onbeheersbare natuurbrand.

Delen