Internationale brandweerdag en dodenherdenking

  • Amsterdam
  • 04 mei 2017

Op 4 mei is het de internationale dag van de Brandweer. Dat komt omdat het de naamdag is van de Heilige Florianus, die de patroonheilige van de brandweer is in vooral de Duitssprekende en Oost-Europese landen. In Nederland staat 4 mei in het teken van de dodenherdenking. Ondanks de bescherming van Florianus hebben we bij de brandweer veel doden uit de oorlog te herdenken en eigenlijk eindigde die Tweede Wereldoorlog pas 40 jaar geleden bij de brandweer.

31 mei 1977

Op die dag rukte de vrijwillige brandweer van Best uit voor een brandje in een bos achter de stortplaats in die gemeente. Plotseling ontplofte een nooit ontdekte brisantgranaat uit de Tweede Wereldoorlog, waarbij brandwacht Paul Schouten door een scherf getroffen werd. Twee dagen later overleed hij in het ziekenhuis. Paul was het laatste slachtoffer van de oorlog bij de brandweer. De brandweerkazerne van Best is naar hem genoemd. Na de oorlog kwamen nog eens zeven leden van de Inspectie voor het brandweerwezen tijdens de ruiming van munitie, een taak die in 1945 en 1946 deels nog door die dienst werd uitgevoerd.

Brandweer zwaar getroffen

Uit de door het Nationaal Brandweer-documentatiecentrum vaak moeizaam verzamelde gegevens lezen we dat in de oorlog 73 brandweermensen om het leven gekomen zijn. Vijf van hen kwamen om door een ongeval bij brand en drie door een ongeval tijdens de dienst. 62 Brandweerlieden verloren het leven door oorlogshandelingen tijdens het uitoefenen van hun functies en drie werden doodgeschoten in hun dienst. Van die 73 waren er 22 beroepsbrandweerlieden, 15 hulpbrandweerlieden en 36 vrijwilligers. Hulpbrandweerlieden waren in dienst van de Luchtbeschermingsdienst (LBD) voor de duur van de oorlog (die in het begin werd ingeschat op een paar maanden) en onder het bevel van de reguliere brandweer waren geplaatst. De Rijksbrandweer of Staatsbrandweerpolitie-afdelingen - die bestonden uit zo’n 1100 gekazerneerde beroepsbrandweerlieden voor inzet bij grote rampen - verloren 20 korpsleden, maar slechts drie daarvan als direct gevolg van hun brandweerfunctie.

19401011 Doorzeefde brandweerauto in Amsterdam-Noord - 4 collega's gedood.jpg

Gevechten

De dodelijkste periodes waren die van de verhevigde gevechten, zoals in mei 1940, september 1944 en maart 1945. De grootste ramp die de Nederlandse brandweer ooit trof, was die op 4 maart 1945, toen een neerstortende V-1 raket een ploeg van de Haagse brandweer trof. Ze stonden op de Schenkweg nog in te pakken na het blussen van de brand in het gebombardeerde Bezuidenhoutkwartier. Eén beroeps- en negen hulpbrandweerlieden werden dodelijk getroffen.

Bij alle herdenkingen en momenten van bezinning over de Tweede Wereldoorlog is het goed om ook stil te staan bij de offers die de brandweer heeft gebracht.

19450326 Gedenkplaat bij de brandweer in Rijssen.JPG
Wij gebruiken cookies